Denizlerdeki plastik kirliliğiyle mücadele eden Hollanda merkezli The Ocean Cleanup kuruluşu, okyanus akıntılarıyla taşınarak belirli bölgelerde yoğunlaşan atıkları temizlemek amacıyla geliştirdiği üçüncü nesil teknolojisi "System 03"ü devreye soktuğunu açıkladı. Tarama kapasitesiyle her 5 saniyede bir futbol sahası büyüklüğünde bir alanı temizleme potansiyeline sahip olan bu devasa sistem, açık denizlerdeki en büyük çevre mühendisliği operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Kuruluşun verilerine göre, "Büyük Pasifik Çöp Girdabı" olarak bilinen 1,6 milyon kilometrekarelik alanda yaklaşık 1,8 trilyon plastik parça yüzüyor. Tahmini kütlesi 80 bin ile 100 bin ton arasında değişen bu atıklar, deniz canlılarının yanı sıra besin zinciri yoluyla insan sağlığını da tehdit ediyor. Yapılan modellemeler, çöplerin katı bir ada oluşturmadığını; merkezde yüksek, kenarlarda ise daha düşük yoğunlukta yayıldığını gösteriyor. Geleneksel gemilerin bu ölçekteki bir alanı tek başına temizleyememesi nedeniyle gelişmiş mühendislik çözümlerine ihtiyaç duyuluyor.
ÖNCEKİNDEN 3 KAT BÜYÜK
Açık deniz testlerinin ardından fırlatılan bu sistem, 2,2 kilometre uzunluğa sahip. Yeni versiyonun, 2021-2023 yılları arasında Pasifik'ten 250 bin kilogramdan fazla plastik toplayan bir önceki modele kıyasla neredeyse üç kat daha büyük olduğu belirtildi.
Kuruluş, sistemin boyutlarındaki bu artışın operasyonel verimliliği doğrudan etkilediğini vurguluyor. Kapsanan alan genişledikçe görev başına toplanan atık hacminin artması ve böylece çöp girdabının toplam kütlesinin yıllar içinde kalıcı olarak azaltılması hedefleniyor. Projenin uzun vadeli amacı ise bu deneysel platformu, gelecekte oluşturulması planlanan bir temizlik filosunun temel standardı haline getirmek.
ATIKLAR EKONOMİYE KAZANDIRILACAK
The Ocean Cleanup, denizden çıkarılan plastiklerin yeniden okyanusa dönmesini engellemek amacıyla endüstriyel bir geri dönüşüm süreci işletileceğini bildirdi. Buna göre, toplanan malzemeler karaya ulaştırıldıktan sonra ayrıştırılacak ve döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda yeni ürünlerin imalatında ham madde olarak yeniden kullanılmak üzere üretim zincirine dahil edilecek.
ÖNLEME ÇALIŞMALARI DA YAPILIYOR
Kuruluş, okyanusta birikmiş mevcut plastikleri toplamanın tek başına kalıcı bir çözüm sunmadığını, denize yeni atık girişinin de engellenmesi gerektiğini kaydetti. Bu doğrultuda, okyanus temizliğiyle eş zamanlı olarak "Interceptor" (Önleyici) adı verilen nehir sistemleri de işletiliyor.
Interceptor Original modelinde, nehirlerdeki atıklar bariyerler vasıtasıyla ekipmanın ağzına yönlendiriliyor, bir taşıma bandından geçerek konteynerlere otomatik olarak dağıtılıyor. Sistemin, plastik kirliliğinin yoğun olduğu nehirlerde hızlı kurulum ve seri üretim için tasarlandığı ifade edildi.
