Çin Halk Cumhuriyetinin Zhejiang eyaletine bağlı Hangzhou şehrinde, yüzyıllardır süregelen geleneksel yöntemlerle üretilen Longjing (Ejderha Kuyusu) çayının ilkbahar hasat dönemi tamamlandı. "İmparatorluk Çayı" olarak da bilinen ve dünya genelinde tescilli coğrafi işarete sahip olan bu yeşil çay, üretimindeki yoğun el emeği, muhteviyatındaki bileşenler ve kalitesine göre değişiklik gösteren yüksek piyasa değeriyle dikkat çekiyor.
TEK TEK ELLE TOPLANIYOR
Longjing çayının üretim süreci, hiçbir mekanik araç kullanılmadan tamamen insan gücüne ve el işçiliğine dayanıyor. Bölgedeki üreticiler, çay çalılarının yalnızca en üst kısmındaki en taze tomurcuğu ve yanındaki ilk bir ya da iki yaprağı topluyor. "Bir tomurcuk, iki yaprak" kuralı olarak bilinen bu yöntemde, yaprakların zedelenmemesi ve kararmaması için tırnak kullanılmadan, özel bir el hareketiyle yukarı doğru çekilerek toplama yapılıyor.
Yılın en değerli ürünü, ilkbahar ekinoksu ile Qingming Festivali arasındaki yaklaşık 15 günlük dar zaman diliminde elde ediliyor. Yetkililerden alınan bilgilere göre, 1 kilogram kurutulmuş yüksek kaliteli Longjing çayı üretebilmek için yaklaşık 70.000 ila 80.000 arası taze çay tomurcuğunun tek tek elle toplanması ve aynı gün içinde büyük sıcak tavalarda (wok) bastırılarak kavrulması gerekiyor. Bu kavurma işlemi, çaya ayırt edici yassı ve düz şeklini veriyor.
KATI ŞARTLAR ALTINDA KORUNUYOR
Dünya pazarında yüksek ekonomik değere sahip olan Longjing çayı, katı coğrafi işaret standartları altında korunuyor. En prestijli tür olarak kabul edilen "Xi Hu (Batı Gölü) Longjing", yalnızca Hangzhou'daki Batı Gölü etrafında bulunan Shifeng, Longjing, Yunqi, Hupao ve Meijiawu gibi belirli köylerdeki mikro-klimalarda yetiştiriliyor.
Uzmanlar, orijinal ve kaliteli bir Longjing çayının mızrak ucu şeklinde, düzgün yassı yapıda ve hafif sarımsı yeşil renkte olduğunu; demlendiğinde ise açık sarı-yeşil, berrak bir renk ile hafif kestane aroması sunduğunu belirtiyor. Bölge geleneğinde bu çayın, yüzey gerilimi yüksek olan yerel "Hupao (Kaplan Pınarı)" kaynak suyuyla demlenmesi tercih ediliyor.
KİLOGRAM FİYATI 150 DOLARDAN 5000 DOLARA KADAR ÇIKIYOR
Üretim dönemi, hasat zamanı ve yetiştiği mikroklima alanı, Longjing çayının piyasa fiyatını doğrudan belirliyor. Sektör temsilcilerinden alınan güncel piyasa verilerine göre fiyatlandırma kategorileri şu şekilde seyrediyor:
- Batı Gölü dışındaki bölgelerde nisan ayı ortasında toplanan yapraklardan oluşan bu çayların 100 gramı 15 ila 30 dolar (kilogramı 150 - 300 dolar) arasında alıcı buluyor.
- Nisan ayının başında ilk filizlerden elde edilen yüksek kaliteli çayların 100 gramı 40 ila 80 dolar (kilogramı 400 - 800 dolar) bandında işlem görüyor.
- 5 nisandan önce orijinal Batı Gölü köylerinden toplanan en lüks sınıf çayların 100 gramı kalitesine göre 150 dolardan başlayıp 5000 (yaklaşık 230 bin lira) dolar ve üzerine (kilogramı 1.500 - 5.000 dolar) kadar yükseliyor.
Tarihi imparatorluk çalılarından elde edilen çok sınırlı özel hasatlar ise Çin'deki açık artırmalarda kilogram başına 8.000 ila 10.000 dolar seviyesine ulaşabiliyor. Türkiye pazarında ise ithal butik ürün olarak satılan Longjing çaylarının 50 gramlık paketleri kalitesine göre 400 TL ile 2.500 TL arasında değişen fiyatlarla perakende satışa sunuluyor.
SAĞLIĞA FAYDALI
Tıbbi ve aromatik bitki uzmanlarının yaptığı laboratuvar analizlerine göre, fermantasyon işlemine uğramayan Longjing çayı, kimyasal yapısını ve besin değerlerini büyük ölçüde koruyor. Çayın içeriğinde öne çıkan unsurlar ve etkileri şu şekilde sıralanıyor:
Yüksek Antioksidan Oranı: Bünyesinde barındırdığı yoğun epigallocatechin gallate (EGCG) molekülleri sayesinde vücuttaki serbest radikallerle mücadele ederek hücresel hasarı azaltmaya yardımcı oluyor.
L-Theanine ve Kafein Dengesi: İçeriğindeki kafein miktarı enerji seviyesini desteklerken, L-theanine amino asidi merkezi sinir sistemini yatıştırarak ani çarpıntı hissi yaratmadan odaklanmayı artırıyor.
Metabolik Destek: Düzenli tüketimde metabolizma hızını artırıcı ve sindirimi kolaylaştırıcı etkiler gösteriyor.
Ağız Sağlığı ve Kolesterol: Doğal bir florür kaynağı olan çay, ağız içi bakteri florasını dengelemeye yardımcı olurken, kardiyovasküler sistemde kötü kolesterolün (LDL) dengelenmesine katkı sağlıyor.
Tarihi kayıtlarda Qing Hanedanlığı İmparatoru Qianlong tarafından tescillenen 18 orijinal kraliyet çay çalısının da koruma altında tutulduğu Hangzhou'da, Longjing çayı hem kültürel bir miras hem de yüksek ticari değere sahip bir tarım ürünü olarak varlığını sürdürüyor.
