Yucatan Yarımadası’nın sık ormanları arasında yer alan antik Maya kenti Ake, tarih kitaplarında büyük çöküşün ardından terk edilmiş ıssız bir harabe olarak biliniyordu. Ancak Latin American Antiquity dergisinde yayımlanan çığır açıcı bir çalışma, bilinen tüm ezberleri bozdu. Virginia Üniversitesi'nden antropolog Roberto Rosado-Ramirez öncülüğünde yürütülen kazılar, kentin siyasi gücünü kaybetmesine rağmen halkın burayı terk etmeyi reddettiğini ve taş blokların arasında yepyeni bir hayat kurduğunu kanıtladı.
YIKILAN DEV TAPINAKLARI KENDİLERİNE EV YAPTILAR
Klasik Maya Dönemi'nin sona ermesiyle birlikte MS 1000'li yıllarda kuraklık ve siyasi karışıklık bölgeyi vurdu. Devasa taş tapınaklar, yedi anıtsal bina ve kenti diğer merkezlere bağlayan 12 metrelik antik yollar bakımsız kalarak çökmeye başladı. Modern tarihçiler halkın bu dönemde şehri tamamen terk ettiğini varsayıyordu ancak kazı alanında ortaya çıkan veriler bambaşka bir tablo sundu.
Araştırmacılar, devasa taş yapıların harabeleri içinde sazdan çatılı ve direkli tam 96 yeni yaşam alanı tespit etti. Kent sakinleri, yıkılan bin yıllık anıtsal piramit bloklarını temel olarak kullanarak moloz yığınlarının üzerinde yeni ve canlı mahalleler kurdu.
450 YIL BOYUNCA SESSİZCE YAŞADILAR
Toprak altından çıkarılan bulgular, hayalet kent sanılan bu yerde hayatın MS 1100 ile 1550 yılları arasında, yani yaklaşık 450 yıl boyunca aralıksız sürdüğünü gösterdi. Kazılarda çok sayıda çömlek kap, tahıl öğütme taşları, iplik eğirme aletleri ve avlanan hayvanlara ait kemikler gün yüzüne çıkarıldı. Molozların altında tütsü yakma ritüellerinin sürdüğünü gösteren dini alanlar ve mezarlar da bulundu.
Antropolog Rosado-Ramirez, bu keşfin harabeleri yalnızca cansız taş yığınları olarak gören Batılı anlayışı kökünden sarstığını belirtti. Yerel halk, atalarının mirası olan kutsal taşlarla iç içe kalarak bölgede canlı bir topluluk olarak varlığını korumayı başardı.
SIR DOLU KAYBOLUŞ: 1567 YILINDA NE OLDU?
Araştırmaya göre kent halkı kadim yıkıntıları hiçbir zaman kendi isteğiyle terk etmedi. Ake'deki yaşam 1500'lü yılların sonuna kadar kesintisiz devam etti. Şehirden bahseden son resmi tarihi kayıt 1567 yılına ait bir mektup oldu ve bu tarihten sonra kent bir anda kayıtlardan tamamen silindi.
Uzmanlar, halkın İspanyol sömürgeciler tarafından zorla yerlerinden edilip başka kasabalara sürüldüğünü değerlendiriyor. Bugün yaklaşık 350 kişinin yaşadığı antik kentin piramitlerinin üzerinde yükselen kilise ve surların dibindeki çocuk sesleri, Ake'deki yaşam döngüsünün aslında hiçbir zaman tam olarak kesilmediğini gösteriyor.
