ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılması için varılan anlaşma, küresel petrol fiyatlarında düşüşe yol açsa da denizcilik sektöründe temkinli yaklaşım sürüyor.
Dünyanın en büyük tanker işletmecisi konumundaki Mitsui OSK Lines'ın (MOL) Üst Yöneticisi (CEO) Jotaro Tamura son durumu The Financial Times'a verdiği röportajında yorumladı.
Armatörlerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere yeniden başlamak için anlaşmanın sahadaki somut etkilerini görmek isteyeceğini ve bu sürecin haftalar alabileceğini belirtti.
107 gün süren savaştan bu yana boğazın açılmasına yönelik birden fazla başarısız girişim yaşandığını belirten Tamura, şirketlerin kendilerini güvende hissetmesi için sadece ülkeler arası bir anlaşmanın yetersiz olduğunu vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın bölgede güvenli bir rotanın bulunduğuna yönelik açıklamalarına karşın MOL, imzalar atılmış olsa bir temkinli olunması gerektiğini vurguladı.
Tamura, geçmiş aylardaki deneyimler göz önüne alındığında, trafiğin normale dönmesinin en az birkaç hafta, hatta bir ayı bulabileceğini ifade etti.
ŞİRKETLER NE DİYOR?
Savaştan önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yüzde 20'sinden fazlasının taşındığı Hürmüz Boğazı'nda günlük trafik 135 gemiden neredeyse sıfıra indi.
Bazı gemiler karanlıktan yararlanarak, GPS'lerini kapatıp boğazdan kaçmaya çalışırken, Yunan Dynacom gibi bazı firmalar ise karşılıklı misilleme saldırılarına rağmen ticarete devam etti.
Birleşmiş Milletler kuruluşu olan Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, bölgeden çıkması gereken yaklaşık 500 geminin tahliyesi ve 100 günden uzun süredir mahsur kalan denizciler için güvenli bir koridor oluşturulması adına çalışıldığını açıkladı.
Tanker endüstrisi birliği Intertanko risk değerlendirmesi sonrası bir karar alınabileceğini belirtti. Hapag-Lloyd ise gemilerinin bu hafta sonu ayrılabileceğini umuyor.
KİMSE İRAN'A ÜCRET ÖDEMEK İSTEMİYOR
Nisan ayında göreve gelen MOL CEO'su Tamura, İran'ın boğazdan geçişlerden ücret talep etme girişimlerine, uluslararası seyrüsefer serbestisi kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle karşı çıktıklarını belirtti.
Yapılan anlaşmaya göre İran, 60 gün boyunca gemilerden hiçbir ücret almayacak. Bu sürenin sonunda İran gemilerden "servis ve bakım ücretleri" alacak.
Ayrıca gemiler Boğaz'dan İran acenta gemileri geçirecek ve bu acenta tekneleri de kılavuzluk ücreti tahsis edecek.
Şirketinin anlaşma öncesinde 4 gemisini bölgeden çıkarmayı başardığını ancak İran'a herhangi bir ücret ödenmediğini açıklayan Tamura, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin bu tahliyelerin Japonya'nın girişimleriyle gerçekleştiği yönündeki iddialarına karşılık, sürecin Umman ve Hindistan gibi diğer ülkelerin diplomasisiyle sağlandığını belirtti.
Halen boğazda bekleyen en az 7 gemisi bulunan MOL'ün hisseleri, aktivist yatırımcı Elliott Management'ın getiri artırma taleplerinin de etkisiyle bu yıl Tokyo'da beşte bir oranında değer kazanarak şirketin piyasa değerini yaklaşık 13 milyar dolara ulaştırdı.
