Son dönemde bankacılık işlemlerinde yaşanan gecikmeler ve mağduriyetler, IBAN üzerinden yapılan para transferlerinde kullanılan yöntemlerin önemini bir kez daha gündeme getirdi. Özellikle mesai saatleri dışında yapılan transferlerde doğru yöntemin seçilmemesi, paranın karşı tarafa anında ulaşmamasına veya çeşitli güvenlik risklerine yol açabiliyor.
EFT VE FAST ARASINDAKİ TEMEL FARKLAR
Bankacılık sisteminde sıklıkla birbirine karıştırılan EFT ve FAST yöntemleri, işlem süreleri ve limitleri bakımından belirgin biçimde ayrılır.
FAST sistemi, haftanın 7 günü ve 24 saati kesintisiz olarak çalışır. Yapılan transferler saniyeler içinde karşı tarafın hesabına ulaşır. Hafta sonları, resmi tatiller veya akşam saatlerinde acil para transferi yapılması gerektiğinde bu yöntem kullanılır. Ayrıca IBAN kullanımının yanı sıra cep telefonu numarası, T.C. kimlik numarası veya e-posta adresi gibi bilgilerle tanımlanan Kolay Adres sistemi üzerinden de FAST transferi gerçekleştirilebilir.
EFT ise yalnızca hafta içi mesai saatleri (genellikle 08.30 - 17.15 arası) dahilinde işleme alınır. Mesai saatleri içinde yapılan EFT işlemleri kısa sürede onaylanırken, mesai saatleri dışında veya hafta sonlarında yapılan gönderimler işleme alınmaz ve bir sonraki ilk iş gününün sabahına ertelenir. EFT yöntemi, genellikle FAST işlem limitini aşan daha yüksek tutarlı transferlerde tercih edilir.
MESAİ DIŞI TRANSFERLERDE KARŞILAŞILAN RİSKLER
Akşam saatlerinde ya da hafta sonlarında FAST yerine yanlışlıkla EFT yönteminin seçilmesi, paranın alıcı hesabına hemen geçmemesine neden olur. Bu durum, özellikle anlık teslimat gerektiren ticari alışverişlerde "ödeme yapıldı/yapılmadı" anlaşmazlıkları yaratır.
İkinci el araç veya eşya alım-satımı gibi işlemlerde, göndericinin EFT talimatı verip dekont göstermesine rağmen paranın henüz hesaba geçmemiş olması dolandırıcılık riskini artırır. Alıcının hesabına para fiilen geçmeden ürün veya hizmet teslimi yapılması, ciddi maddi kayıplara yol açabilir. Ayrıca mesai dışı verilen EFT talimatlarının, para hesaba geçmeden önce gönderici tarafından iptal edilebilme ihtimali de risk oluşturan unsurlar arasındadır.
GÜVENLİ TRANSFER İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Mağduriyet yaşanmaması adına mobil bankacılık veya internet şubesi üzerinden transfer yaparken seçilen yöntemin FAST mı yoksa EFT mi olduğu işlem onayından önce mutlaka kontrol edilmeli. Alıcı konumundaki kişilerin, ödemenin yapıldığına ikna olmak için yalnızca gönderilen dekonta değil, kendi banka hesaplarındaki güncel bakiye ve hesap hareketlerine bakmaları gerekir. Para hesaba net olarak geçmeden hiçbir devir veya teslimat işlemi yapılmamalı.
Bunun yanı sıra, hukuki ve finansal güvenliği sağlamak adına para transferi yapılırken açıklama kısmına transferin gerekçesi (örneğin "Araç satış bedeli", "Kira ödemesi") net bir şekilde yazılmalı.
