COP31’in ilk haftasında düşük emisyon ekonomisine geçişi desteklemek üzere DENGE Programı’nı tanıtan Akbank, EBRD ile 100 milyon ABD dolarlık yeşil finansmana yönelik yetkilendirme mektubu imzaladı; sürdürülebilir tedarik zincirleri ve iklimlendirme alanlarında da yeni modeller açıkladı. Akbank Kurumsal ve Yatırım Bankacılığı Genel Müdür Yardımcısı Emre Özben, hedeflerinin “Türkiye’nin üretim kapasitesine, ihracat rekabetçiliğine ve düşük karbonlu ekonomiye geçişine somut katkı sağlamak” olduğunu söyledi.

 

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) önemli bir uygulama gündemi çerçevesinde gerçekleşiyor. Konferansın ilk haftasında Akbank da farklı alanlarda yeni programlar ve iş birlikleri açıkladı. Bu adımlar Türkiye ekonomisinin hangi dönüşüm ihtiyaçlarına yanıt veriyor?

COP31’de “sanayinin yeşil dönüşümü”, “sürdürülebilir tedarik zincirleri”, “elektrifikasyon ve sürdürülebilir iklimlendirme” ile “mavi finansman” olmak üzere dört ana başlık belirledik. Akbank olarak hedefimiz; Türkiye’nin üretim kapasitesine, ihracat rekabetçiliğine ve düşük karbonlu ekonomiye geçişine somut katkı sağlamak. Bu alanların her birinde farklı bir ekonomik ihtiyaca yanıt veriyoruz. Sanayide düşük karbonlu üretim teknolojilerine geçişi, tedarik zincirlerinde KOBİ’lerin yeşil dönüşüm finansmanına erişimini, elektrifikasyonda enerji altyapısının modernizasyonunu ve temiz ulaşım ile yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanmasını, iklimlendirmede endüstriyel ve ticari binalar ile konutlarda verimli ısıtma ve soğutma sistemlerine geçişi önceliklendiriyoruz. 

Akbank bu önemli konferans öncesinde 2030 sürdürülebilir finansman hedefini 800 milyar TL’den 2,5 trilyon TL’ye yükseltti. Bu kararın arkasında nasıl bir strateji bulunuyor?

Bu karar, finansman kapasitemizi büyütme irademizin yanı sıra kaynaklarımızı Türk ekonomisinin dönüşümünde belirleyici olacak alanlara yönlendirme kararlılığımızı da ortaya koyuyor.

Bizim için sürdürülebilirlik, büyük hedefler belirlemek kadar bu hedeflerin ekonomide, iş hayatında ve günlük yaşamda karşılık bulmasıyla anlam kazanıyor. Bu anlayışla, finansman yoluyla ekonominin dönüşümüne katkı sunarken kendi faaliyetlerimizde de kaynakları yeniden değerlendirmeye ve yeni fırsatlar yaratmaya çalışıyoruz.

Yeni yeşil kredilerin yarısını sanayinin dönüşümüne yönlendirmeyi hedefliyorsunuz. Bu tercihin arkasında hangi ekonomik gerekçeler var; hangi sektör ve yatırımlar öncelikli olacak?

Enerji ve üretim maliyetlerini azaltmak, karbon vergileri kaynaklı ticari riskleri yönetmek ve uluslararası pazarlarda Türk sanayicilerimizin rekabet gücünü korumak en önemli amaçlarımız. Bu doğrultuda belirlediğimiz yeni hedefimizle çelikten çimentoya, otomotivden tekstile kadar ihracatçı sektörlerin enerji ve kaynak verimliliği, elektrifikasyon, düşük karbonlu üretim, döngüsel ekonomi ve temiz teknoloji yatırımlarını destekleyeceğiz. Sosyal ve dijital kapsayıcılığı da stratejimizin ayrılmaz parçaları olarak ele alıyoruz.

Türkiye’nin 2053 hedefleri kapsamında sadece çelik, çimento, alüminyum ve gübre sektörlerinin dönüşümü için 70 milyar doların üzerinde yatırım gerektiği hesaplanıyor. Bu ölçekte bir yatırım ihtiyacı nasıl finanse edilecek; DENGE Programı ile sanayiciye nasıl bir destek sunacaksınız?

Sanayinin dönüşümünde en önemli meselelerden biri, yatırım ihtiyacının doğru tanımlanması. Çünkü her sektörün, hatta aynı sektörde faaliyet gösteren işletmelerin bile teknolojik altyapısı ve dönüşüm öncelikleri birbirinden farklı. Bu nedenle her işletmeye aynı finansman çözümünü sunmak yerine, önce teknik ihtiyacın ve yatırımın niteliğinin anlaşılması, ardından uygun vade ve finansman yapısının belirlenmesi gerekiyor.

Bu bilinçle 2025’te hayata geçirdiğimiz ve karbon yoğun sektörleri kapsayan Yeşil Dönüşüm Skoru analizlerimizde ile 500’ün üzerinde şirketin dönüşüm kapasitesini değerlendirdik. Bu süreçte şirketlerin performanslarını analiz ettik, ihtiyaçlarını belirledik ve çıktılarını ve bu çalışmayı kredi kararlarımıza entegre ettik. COP31’de tanıttığımız Düşük Emisyon Ekonomisine Geçiş Programı (DENGE) ile de karbon yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin dönüşüm ihtiyaçlarını belirlemeyi, teknik uzmanlığı finansmanla buluşturmayı ve uluslararası kaynakların bu yatırımlara yönlendirilmesini amaçlıyoruz.

Burada önemli bir fark yaratmak istiyoruz. Şirketlere yalnızca ne kadar finansman sağlayabileceğimizi değil, hangi dönüşüm yatırımlarının ekonomik ve teknik açıdan uygulanabilir olduğunu da göstermek istiyoruz. Özellikle yatırımın geri dönüş süresini, işletmenin enerji maliyetlerine etkisini ve finansman ihtiyacını bir arada değerlendirmek önemli.

Bizim hedefimiz, bugün henüz yatırım kararı veremeyen bir işletmeyi de dönüşüm sürecine dâhil edebilmek. Çünkü sanayinin dönüşümünü hızlandırmak istiyorsak yalnızca hazır projeleri finanse etmekle yetinemeyiz; yeni projelerin ortaya çıkmasına da katkı sağlamamız gerekiyor.

DENGE kapsamında EBRD ile imzalanan 100 milyon dolarlık yetkilendirme mektubu, uluslararası kaynakların Türkiye’deki yeşil yatırımlara aktarılması açısından nasıl bir model oluşturacak?

Programın uluslararası kaynak ayağını güçlendirmek üzere gerçekleştirdiğimiz bu iş birliğiyle sağlanacak kaynağı, programın uygunluk kriterlerini karşılayan düşük karbonlu dönüşüm yatırımlarına yönlendireceğiz. Böylece uluslararası fonlamayı, teknik desteği ve yatırım finansmanını aynı modelde buluştururken, Bakanlık teşviklerine paralel tasarladığımız yapıyla şirketlerin kamu desteklerine erişimini de kolaylaştıracağız.

Tedarikçilerin yeşil dönüşümü alanında geliştirdiğiniz finansman modeli, KOBİ’lerin dönüşüm maliyetini karşılamasına ve rekabet gücünü korumasına nasıl katkı sağlayacak?

Büyük şirketlerin kendi operasyonlarındaki emisyonları azaltması önemli ancak tedarik zincirleri dönüşmeden kalıcı bir sonuç elde etmek oldukça güç. Üstelik tedarikçiler açısından mesele yalnızca finansmana erişim değil. Teknoloji seçimi, yatırımın maliyeti ve müşterilerinin değişen beklentilerine uyum sağlamak da önemli zorluklar yaratıyor.

Biz burada finansmanı tek bir işletmenin ihtiyacı üzerinden değil, tedarik zincirinin bütünü üzerinden değerlendiren bir yaklaşım benimsiyoruz. Ana sanayi şirketlerinin dönüşüm hedefleriyle tedarikçilerinin yatırım ihtiyaçlarını bir araya getirmek istiyoruz. Böylece büyük şirketlerin iklim hedefleri, tedarikçi KOBİ’ler için de somut yatırım fırsatlarına dönüşebilir.

COP31 kapsamında açıkladığımız sürdürülebilir tedarik zinciri finansmanı yaklaşımımızın temelinde de bu anlayış bulunuyor. Amacımız, finansmanı daha geniş bir tedarikçi ağına ulaştırırken işletmelerin enerji verimliliği, düşük karbonlu teknoloji ve üretim süreçlerinin modernizasyonuna yönelik yatırımlarını desteklemek.

Elektrifikasyon artık yalnızca enerji sektörünün değil, ekonominin tamamının yatırım gündemine dönüştü? Akbank olarak siz de COP31 öncelikleriniz arasında elektrifikasyonu gösteriyorsunuz. Bu kapsamda hangi adımları attınız?

Elektrifikasyonu önümüzdeki dönemin en önemli yatırım alanlarından biri olarak görüyoruz.  Elektrifikasyon sadece daha fazla yenilenebilir enerji üretmek değil. Üretilen elektriğin sanayide, binalarda, ulaşımda daha verimli kullanılması da demek. Yatırımların finansmanı da bu dönüşümün ayrılmaz bir parçası.

2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisinde toplam 120 GW kurulu güce ulaşma hedefi, yalnızca elektrik üretiminde değil, iletim ve dağıtım altyapısında, enerji depolamada ve elektriğin son kullanım alanlarında da önemli yatırımları beraberinde getiriyor. Bu dönüşüm sanayiden ulaşıma, binalardan ısıtma ve soğutma sistemlerine kadar ekonominin çok geniş bir bölümünü etkileyecek. 

Biz de elektrifikasyonda enerji üretiminden son kullanıma uzanan bütün zincire bakıyoruz. Yenilenebilir enerji, depolama ve öz tüketim yatırımlarının yanı sıra sanayi, ulaşım ve binalarda elektrikli ve yüksek verimli sistemlere geçişi destekliyoruz. Sürdürülebilir iklimlendirmeyi de enerji verimliliğinin ötesinde; gıda güvenliği, soğuk zincir ve iş sürekliliği açısından stratejik bir alan olarak değerlendiriyoruz. 

COP31’e de bu öncü yaklaşımı yansıttık. Elektrifikasyonda Akbank’ın uzmanlığını EBRD’nin fon ve teknik danışmanlık kapasitesiyle bir araya getiren yeni finansman programımızı paylaştık. Sürdürülebilir iklimlendirmede ise UNDP Cool Up Programı’nın Türkiye’deki ilk finansal partneri olarak başlattığımız program kapsamında Daikin ile iş birliği anlaşması imzaladık. Böylece işletmelerin finansmana, doğru teknolojiye ve yatırım kararını destekleyecek teknik uzmanlığa erişmesini kolaylaştıracağız.