İngiliz hükümet yetkilileri, İran ile devam eden çatışmaların Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yol açması durumunda, gıda sektörünün can damarı olan karbondioksit gazı tedarikinde yaşanacak kesintilere karşı acil durum planları hazırladı.
Hazine ve Savunma Bakanlığı’ndan üst düzey yetkililerin katıldığı ve "Turnstone Tatbikatı" kod adıyla yürütülen gizli çalışmalarda savaşın İngiliz sanayisi üzerindeki potansiyel etkileri masaya yatırıldı.
Hükümetin acil durum komitesi Cobra tarafından yürütülen ve The Times tarafından ulaşılan analizlerde, Haziran 2026 tarihi için hazırlanan "makul en kötü durum senaryosu", Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam ettiği ve kalıcı bir barış anlaşmasına varılamadığı varsayımı üzerine kuruldu.
GIDA RAF ÖMRÜ VE KESİM SÜREÇLERİ RİSK ALTINDA
Karbondioksit (CO2) gazı; salata, paketlenmiş et ve fırınlanmış ürünler gibi gıdaların raf ömrünü uzatmak için kullanıldığı için krizden ilk ve en sert darbeyi tarım ve hizmet sektörünün alması bekleniyor.
Ayrıca ülkedeki domuzların neredeyse tamamının ve tavukların üçte ikisinden fazlasının kesim sürecinde bu gaz kullanılıyor. Sektörün elinde yeterli stok bulunmadığı hükümetin mevcut stoklarının ise uzun vadeli bir çözüm sunmayacağı belirtiliyor.
Gazın içeceklerdeki asit oranını sağlamak için kullanılması nedeniyle bira fabrikaları da tehlike altında. Yetkililer, olası bir kıtlığın 11 Haziran’da başlayacak olan FIFA Dünya Kupası ile çakışmasından endişe duyduğunu da açıkladı. Gıda tedarikinde genel bir çöküş beklenmese de raflardaki ürün çeşitliliğinin ciddi oranda azalacağı tahmin ediliyor.
ÖNCELİK SAĞLIK VE ENERJİ SEKTÖRÜNDE
Hükümet, karbondioksit arzının çökmesi durumunda hayati tehlike oluşabileceği uyarısında bulundu. Bu kapsamda kan üniteleri, organlar ve aşıların soğutulmasında kullanılan kuru buzun yanı sıra ulusal elektrik arzının sürekliliği için sağlık ve sivil nükleer tesislerin gaz tedarikinde öncelikli olması planlanıyor.
Hazırlanan en kötü senaryoda, karbondioksit arzının mevcut seviyelerin yüzde 18'ine kadar gerileyebileceği öngörülüyor. Bu durumun önüne geçmek için fabrikaların diğer üretimlerini durdurarak yalnızca karbondioksit vüretimine odaklanmalarını sağlayacak acil durum yasaları ve rekabet hukukunun esnetilmesi gibi formüller tartışılıyor.
SİYASİ VE EKONOMİK YANSIMALAR
Başbakan Sir Keir Starmer, konuya ilişkin yaptığı açıklamada hayat pahalılığı endişelerini gidermeye çalıştı. IMF verileri, İran’daki savaş nedeniyle G7 ülkeleri arasında büyümesi en çok olumsuz etkilenecek ülkenin İngiltere olduğunu gösteriyor. Starmer, Avam Kamarası'nda yaptığı konuşmada, "Yapabileceğimiz en önemli şey çatışmayı yatıştırmak ve Hürmüz Boğazı'nı açmaktır" dedi.
