Yüzyılı aşkın süredir modern mimarinin ve inşaat sektörünün temel direği olan demir donatılar, tahtını geleceğin teknolojisine kaptırabilir. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Şarjah Üniversitesi araştırmacıları, binalardan köprülere kadar tüm betonarme yapılarda radikal bir değişimin kapısını araladı.
Construction and Building Materials dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bilim insanları, geleneksel inşaat demirinin yerine kullanılmak üzere 3 boyutlu (3D) yazıcıyla üretilen özel plastik takviye levhaları geliştirdi.
Bugüne kadar betonda plastik kullanımı, malzemenin düz yapısı nedeniyle kayma yapmasından dolayı başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Ancak Şarjahlı uzmanlar, sorunu sadece malzemede değil, tasarımda çözdü.
DİŞ GİBİ KİTLENİYOR
Doğada hazır bulunan standart kalıplar yerine, 3D yazıcı teknolojisinin sunduğu tasarım özgürlüğünü kullanan ekip; dalgalı, tırtıklı ve üçgen geometrilere sahip PLA (polimer) plakalar üretti. Yapılan testlerde, betonun içine adeta birer "diş" gibi kilitlenen bu kıvrımlı plastik tasarımların, geleneksel yöntemlere kıyasla bükülme ve gerilmelere karşı çok daha yüksek enerji emilimi sağladığı ve kırılma öncesi mükemmel bir esneklik sergilediği görüldü.
PASLANMA DERDİNİ ORTADAN KALDIRACAK
Bu buluşun inşaat sektörü için en büyük vaadi ise sektörün en büyük düşmanı olan korozyonu, yani paslanmayı tamamen ortadan kaldırması. Özellikle deniz havasına maruz kalan kıyı şeritlerinde, köprülerde ve yer altı projelerinde nem ve tuz sebebiyle paslanan demirler, zamanla şişerek betonun çatlamasına ve yapısal ömrün kısalmasına neden oluyor.
Paslanma riski sıfır olan, hafif ve yapıya göre özel şekillendirilebilen bu akıllı plastik donatılar, binaların ömrünü uzatırken bakım maliyetlerini de minimuma indirmeyi hedefliyor.
ONAY SÜRECİNDEN GEÇMESİ BEKLENİYOR
Uzmanlar, demir donatıların hemen yarın terk edilmeyeceğini, bu yeni teknolojinin henüz laboratuvar ortamında ve küçük ölçekli beton kirişler üzerinde test edildiğini belirtiyor. Yeniliğin devasa şantiyelerde asıl yükü sırtlayabilmesi için yangın dayanımı, yüksek yükler altında on yıllarca sürecek yaşlanma testleri ve maliyet analizleri gibi uzun bir onay sürecinden geçmesi gerekiyor.
