İran devlet televizyonu, şubat ayında patlak veren çatışmaların ardından ABD ile İran arasındaki gerilimi düşürmeyi amaçlayan ilk gayriresmi mutabakat taslağını kamuoyuna duyurdu. Bölgenin kaderini belirleyecek olan bu çerçeve metni, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari faaliyetlerin yeniden canlandırılmasından sahadaki askeri varlığın azaltılmasına kadar çok sayıda kritik maddeyi barındırıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI 'SAVAŞ ÖNCESİ HEDEFİ
İran devlet televizyonunun aktardığı taslağın en önemli maddesi Hürmüz Boğazı'nı ilgilendiriyor. Plana göre, İran'ın bir ay içerisinde boğazdaki ticari deniz taşımacılığını çatışmaların yaşanmadığı "savaş öncesi" seviyelerine geri getirmesi bekleniyor. Bu adıma karşılık olarak ABD'nin ise İran çevresinde konuşlandırdığı askeri unsurlarını geri çekeceği ve deniz ablukasını tamamen kaldıracağı öngörülüyor.
Çerçeve taslağında yer alan bir diğer önemli detay ise sürecin işleyişiyle ilgili. Anlaşma şartlarının askeri gemileri kapsamadığı, Hürmüz Boğazı'ndaki sivil gemi trafiğinin yalnızca İran ve Umman koordinasyonuyla sağlanacağı ifade ediliyor.
TAHRAN'DAN 'SOMUT ADIM' ŞARTI
Ortaya çıkan metin umut vaat etse de, İran yetkilileri taslağın henüz nihai hale gelmediği konusunda temkinli. Tahran yönetimi, karşı taraftan "somut doğrulama" görmeden ve adımların uygulandığından emin olmadan sahada herhangi bir hamle yapmayacağının altını çiziyor.
Diplomatik takvime göre, tarafların 60 gün içerisinde nihai mutabakata varması halinde, anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararına dönüştürülerek uluslararası düzeyde bağlayıcı hale getirilmesi planlanıyor.
MASADAKİ ARABULUCU: PAKİSTAN
Gündeme bomba gibi düşen bu mutabakat taslağı, krizin başladığı şubat ayından bu yana perde arkasında yürütülen yoğun diplomasinin bir sonucu. Haberde, Washington ve Tahran arasında aylardır süren bu dolaylı temas trafiğinde Pakistan'ın çok kritik bir arabuluculuk görevi üstlendiği vurgulanıyor.
BEYAZ SARAY'DAN YALANLAMA
Beyaz Saray’dan İran devlet medyası tarafından yayınlanan taslak anlaşmayla ilgili açıklama geldi. Açıklamada, "İran'ın yayınladığı anlaşma taslağı uydurma" ifadelerine yer verildi.
