ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere Başbakanı Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi hükümetinin İngiliz üslerini İran’a yönelik saldırılar için kullandırmayı reddetmesi üzerine Chagos Adaları'nın Mauritius’a devrini engelleme tehdidinde bulundu.
ABD, son dönemde Tahran’a yönelik kapsamlı bir askert harekat hazırlığı çerçevesinde Orta Doğu’daki varlığını artırdı.
İngiltere ise Diego Garcia veya RAF Fairford üslerinden düzenlenecek saldırıların uluslararası hukuku ihlal edebileceğini belirterek ABD'nin olası bir İran saldırı için bu adadaki üsleri kullanması istemiyor.
Bu durum, Trump'ın adaların egemenliğini Mauritius’a devretme planından geri adım atmasına neden oldu.
ABD'NİN DERDİ, ADA DEĞİL ÜSSÜ
Trump, İngiltere’nin bu stratejik adanın kontrolünü kaybetmekle "büyük bir hata" yaptığını savunarak Çarşamba gecesi sert bir uyarı yayınladı.
Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’ın Amerikan taleplerini kabul etmemesi durumunda Diego Garcia’daki uçakların kullanılmasının "gerekli olabileceğini" belirtti.
Diego Garcia, Amerikan bombardıman uçaklarına Körfez hava sahasına girmeden İran’ı vurma imkanı tanıyor.
Bu üs, 1968 yılında Mauritius bağımsızlığını kazandığında İngiltere’nin adaları elinde tutmak istemesinin temel gerekçesiydi.
Ancak mevcut protokoller uyarınca Washington’ın bu üssü bir saldırı operasyonu için kullanabilmesi için Londra’dan resmi onay alması gerekiyor.
Trump’ın sert tepkisinin ardından İşçi Partisi hükümetinin Mauritius ile yapılan Chagos Adaları anlaşmasını onaylama sürecini askıya aldığı bildirildi.
TRUMP'IN KAFASI KARIŞIK
Başkan Trump bu konuda geçmişte birçok kez fikir değiştirdi. Geçen yılın Nisan ayında anlaşmaya onay veren Trump, Ocak ayında tutumunu değiştirerek süreci "bir aptallık" olarak nitelendirdi.
Bu ayın başında anlaşmayı yeniden destekler gibi görünse de Diego Garcia üzerindeki kullanım yetkisi tartışmaları nedeniyle tekrar karşı cepheye geçti.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı ise operasyonel konular hakkında yorum yapmaktan kaçınırken bölge güvenliğinin öncelikleri olduğunu ve İran’ın nükleer silah geliştirmemesi gerektiğini vurguladı.
İngiltere iç siyasetinde Başbakan Starmer muhalefetin yoğun baskısı altında kalıyor. Reform Partisi lideri Nigel Farage, hükümetin Chagos Adaları konusundaki tutumunun Amerika ile olan güçlü savunma ilişkisine zarar verdiğini iddia etti.
Starmer yönetimi son bir yıl içinde birçok dış politika meselesinde Trump yönetimiyle arasına mesafe koymaya çalıştı. Özellikle İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarında İngiltere gerilimi düşürmeye çalışsa da saldırı operasyonlarına doğrudan dahil olmadı.