Japonya'da günlük yaşamın bir parçası olan tuvalet kullanımı, geleneksel yapılardan modern sistemlere uzanan süreçte belirli tasarım ve hijyen standartlarını koruyor. Ülkede "washiki" olarak adlandırılan zemin seviyesindeki geleneksel çömelmeli tuvaletlerdeki kullanım yönelimi ve modern "washlet" sistemlerindeki süreklilik, kamusal alanlardaki mimari ve davranışsal tercihleri şekillendirmeye devam ediyor.
KOLAY TEMİZLENME SAĞLIYOR
Geleneksel Japon tuvaletlerinde kullanıcılar, oturak bölümünün bir ucunda yer alan kavisli başlığa doğru öne dönük şekilde konumlanıyor. Porcelain malzemeden üretilen ve zemine gömülü olan bu tesisatlarda yer alan yükseltilmiş başlık, tuvaletin ön tarafını simgeliyor.
Tasarımdaki bu yönelim; atık akışının hazne eğimiyle uyumlu olmasını sağlarken, sıçrama riskini en aza indiriyor ve temizlik süreçlerini kolaylaştırıyor. Wikipedia verilerine göre, söz konusu fiziksel duruş kirliliği azaltmanın yanı sıra dar kabinlerde koku yayılımını sınırlıyor ve giysilerin zeminle temasını engelliyor.
Günümüzde müstakil konutlarda kullanımı azalan washiki tuvaletler; dayanıklılık, su tasarrufu ve kolay temizlenebilirlik gerekçeleriyle okullar, tren istasyonları, yol üstü dinlenme tesisleri ve kırsal alanlardaki umumi tuvaletlerde varlığını sürdürüyor.
MAHREMİYET, SES MASKELEME VE HİJYEN KURALLARI
Kamusal alanlardaki tuvalet tasarımları, kullanıcı mahremiyeti ve hijyen standartları dikkate alınarak uygulanıyor. Tavandan tabana kadar uzanmayan eski tip kabinlerde, öne doğru konumlanma sayesinde kullanıcının sırtı girişe dönük kalıyor ve bu durum görsel bir engel oluşturuyor.
Kadın tuvaletlerinde yaygın olarak kullanılan ve "Otohime" (Ses Prensesi) adı verilen ses maskeleme cihazları, bir düğmeye basıldığında sifon sesi çıkararak beden seslerini bastırıyor. Cihaz, başlangıçta kullanıcıların sesleri gizlemek amacıyla defalarca sifon çekmesini ve dolayısıyla gereksiz su tüketimini önlemek amacıyla geliştirildi.
Kültürel hijyen uygulamaları kapsamında, evlerde dışarıda kullanılan ayakkabılarla tuvalete girilmezken, kapı girişlerinde özel tuvalet terlikleri bulunduruluyor. Tofugu'nun hazırladığı rehbere göre, Japonya'da en yüksek temizlik ve bakım standartlarına sahip umumi tuvaletler genellikle katlı mağazalarda ve modern ticari merkezlerde yer alıyor.
MODERN TEKNOLOJİLER VE STANDART SİMGELER
2016 yılı verilerine göre Japonya’daki evlerin yüzde 80’inden fazlasında "washlet" olarak adlandırılan yüksek teknolojili Batı tarzı (yoshiki) tuvaletler kullanılıyor. Sektör temsilcisi Toto gibi üreticiler tarafından geliştirilen bu sistemlerde; ısıtmalı koltuklar, ayarlanabilir taharet mekanizmaları, kendi kendini temizleyen nozullar, otomatik kapaklar, koku giderici üniteler ve kullanıcı tanıma sensörleri yer alıyor.
Modern oturmalı sistemlere geçilmesine rağmen, öne doğru oturma yönelimi ve hijyen odaklı kullanım alışkanlıkları korunuyor.
Öte yandan, yabancı ziyaretçilerin geleneksel tuvaletlerin kullanım yönü konusunda yaşadığı kafa karışıklıklarını gidermek amacıyla kamu tesislerinde bilgilendirici görseller (piktogramlar) kullanılıyor. Japon Sıhhi Tesisat Sanayicileri Derneği, uluslararası standartları sağlamak adına 2017 yılında tuvalet kullanımına yönelik simgeleri standardize etti.
