Araştırmacılar, bu bağlantının doğrulanması halinde maden arama çalışmalarının daha hızlı ve hedefli yapılabileceğini düşünüyor. Turuncu likenlerin belirgin rengi sayesinde geniş araziler gelecekte dronlarla taranabilecek ve incelemeye değer kayalar önceden belirlenebilecek.
67 KAYANIN 57'SİNDE TURUNCU LİKEN BULUNDU
Bilim insanları araştırmayı, dünyanın en büyük nadir toprak elementi yataklarından birinin bulunduğu Çin'in İç Moğolistan bölgesindeki Bayan Obo'da gerçekleştirdi. Bölgede farklı türlerdeki kayalar tek tek incelenerek üzerlerinde turuncu liken bulunup bulunmadığı karşılaştırıldı.
Sonuçlar oldukça dikkat çekiciydi. İncelenen 67 karbonatit kayasının 57'sinde turuncu likene rastlandı. Granit, kumtaşı ve kuvarsit gibi diğer kaya türlerinde ise aynı likenin görülme oranının çok daha düşük olduğu tespit edildi.
Araştırmacılar likenlerden aldıkları örnekleri laboratuvarda da inceledi. Yapılan analizlerde likenlerin içinde nadir toprak elementleri bakımından zengin küçük mineral parçacıklarına rastlandı. Bu bulgular, liken ile değerli elementleri barındıran belirli kaya türleri arasında güçlü bir bağlantı olabileceğini gösterdi.
Nadir toprak elementleri; elektrikli otomobillerden rüzgar türbinlerine, elektronik cihazlardan savunma teknolojilerine kadar birçok alanda kullanılıyor. Bu nedenle yeni yatakların bulunması ülkeler açısından giderek daha büyük önem taşıyor.
MADEN ARAMAK İÇİN DRONLAR KULLANILABİLİR
Turuncu likenin en büyük avantajlarından biri çıplak gözle kolayca fark edilebilmesi. Bilim insanları bu özelliğin maden aramalarında kullanılabileceğini düşünüyor. Planlanan yöntemde geniş araziler dronlar ve özel görüntüleme sistemleriyle havadan taranacak. Turuncu likenlerin yoğunlaştığı noktalar belirlendikten sonra jeologlar bu bölgelerde ayrıntılı inceleme yapabilecek.
Böylece çok geniş alanlardan rastgele kaya örnekleri toplamak yerine, nadir toprak elementlerinin bulunma ihtimalinin daha yüksek olduğu noktalar önceden belirlenebilecek. Bu yöntemin maden aramalarında hem zaman hem de maliyet açısından avantaj sağlayabileceği belirtiliyor.
Ancak araştırmacılar önemli bir ayrıntının altını çiziyor. Her turuncu likenin altında nadir toprak elementi yatağı bulunmuyor. Liken yalnızca uygun jeolojik koşullarda araştırmacılara yol gösterebilecek doğal bir işaret olarak değerlendiriliyor. Kesin sonuç için kaya örneklerinin alınması ve laboratuvarda incelenmesi yine gerekiyor.
Bilim insanları şimdi aynı bağlantının farklı bölgelerde de görülüp görülmediğini araştırıyor. Elde edilen sonuçlar doğrulanırsa, kayaların üzerinde sıradan görünen turuncu lekeler gelecekte değerli nadir toprak elementlerinin yerini bulmak için önemli bir ipucuna dönüşebilir. Çalışma, bilimsel dergi Economic Geology'de yayımlandı.
