1992 yılının Kasım ayında Hoxne köyünde çiftçilik yapan Peter Watling, tarlasında kaybolan bir aletini bulmak için emekli metal dedektörü kullanıcısı Eric Lawes’tan yardım istedi. Lawes’un yaptığı taramada birkaç eski sikkeye rastlanmasıyla birlikte durum hemen yetkililere bildirildi ve arkeologlar bölgeye çağrıldı.
HAZİNE GÜN YÜZÜNE ÇIKTI
Yetkililere zaman kaybetmeden haber verilmesi, kazının bilimsel yöntemlerle yapılmasını sağladı. Arkeologlar, Britanya’da bugüne kadar bulunan en büyük ve en değerli geç Roma dönemi hazinelerinden biri olarak kabul edilen Hoxne Define Hazinesi’ni ortaya çıkardı.
Kazılarda toplam 15 bin 233 Roma sikkesi, altın takılar, gümüş eşyalar, onlarca kaşık ve kişisel bakım malzemeleri bulundu. Değerli eşyaların, iç bölmeleri olan bir meşe sandık içinde, kumaş ve samanla özenle sarılarak saklandığı belirlendi.
SİKKELERİN TARİHİ NETLEŞTİ
Sikkeler üzerinde yapılan incelemeler, hazinenin MS 407–408 yıllarından sonra toprağa gömüldüğünü ortaya koydu. Ancak koleksiyondaki bazı paraların, saklanma tarihinden onlarca yıl önce dolaşımda olduğu tespit edildi. Bu durum, hazinenin uzun bir birikimin sonucu olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, hazinenin 5. yüzyılda kasıtlı olarak saklandığı konusunda hemfikir. Roma Britanyası’nda yaşanan siyasi belirsizlik ve ekonomik çöküş ihtimali, saklama gerekçeleri arasında öne çıkıyor. Hazinenin kime ait olduğu ise bilinmiyor.
MİLYONLUK KEŞİF TARİHE GEÇTİ
1993 yılında resmi olarak “hazine” statüsü verilen buluntular Kraliyet’e devredildi ve ardından müzelere satıldı. Toplam değeri 1,75 milyon sterlin olarak belirlenen hazine bedeli, metal dedektörü kullanıcısı Eric Lawes ile arazi sahibi arasında paylaştırıldı.
Böylece kaybolan sıradan bir aleti aramak için başlatılan bir yardım, 20. yüzyılın en büyük arkeolojik keşiflerinden birine dönüştü.
