Yaklaşık 4 bin kilometrekarelik yüzölçümüyle bir dönem Londra’nın iki katı büyüklüğünde olan buz devi A23a’nın hikayesi trajik bir sonla bitiyor. 1986 yılında Antarktika’daki Filchner Buz Sahanlığı’ndan kopan bu dev kütle, on yıllarca deniz tabanına sabitlenmiş halde bekledikten sonra 2020 yılında sürüklenmeye başlamıştı. Bilim insanları, 39 yıl boyunca doğaya direnen buzdağının, son birkaç hafta içinde tamamen eriyerek haritalardan silineceğini öngörüyor.
40 YILLIK DİRENİŞTEN HIZLI ÇÖKÜŞE
Buzdağı, 2025 yılının başlarına kadar devasa kütlesini büyük oranda korumayı başarmış olsa da, geçtiğimiz yıl durum dramatik bir şekilde değişti. Sıcak okyanus sularının etkisiyle sadece birkaç ay içinde alanının dörtte birini kaybeden A23a, birbiri ardına kırılan dev bloklarla parçalara ayrıldı.
Ağustos ve Eylül 2025 tarihlerinde Falkland Adaları’nın doğusuna sürüklenen buzdağı, burada mekanik stres ve yüksek su sıcaklığının birleşmesiyle büyük ölçekli bir yıkım sürecine girdi. Ana kütleden kopan dev parçalara bilim dünyası tarafından farklı isimler verilirken, A23a artık "dünyanın en büyük buzdağı" unvanını kaybetti.
"İÇECEKTEKİ BUZ KÜPÜ GİBİ ERİYOR"
Güney Yarımküre’de 2025 Aralık ayında başlayan yaz mevsimi, buzdağının yüzeyinde "koyu mavi göller" oluşmasına neden oldu. Bu durum, erimenin sadece alttan değil, üstten de hızlandığının en somut kanıtı olarak kayıtlara geçti. "Hidrolik kırma" adı verilen süreçle çatlaklara dolan su, buz kütlesinin içten patlayarak parçalanmasına yol açtı.
Şubat 2026 ortalarında okyanus akıntılarıyla 700 kilometreden fazla yol kat eden A23a, su sıcaklığının 10°C olduğu bölgelere ulaştı. Maryland Üniversitesi'nden Dr. Christopher Schuman, bu süreci "Bir içeceğin içindeki buz küpü gibi, çok çabuk eriyor" sözleriyle özetledi.
BİRKAÇ HAFTALIK ÖMRÜ KALDI
5 Mart 2026 itibarıyla yapılan ölçümler, bir zamanlar 4 bin kilometrekare olan buzdağının sadece 180 kilometrekareye kadar küçüldüğünü gösteriyor. Bilim insanları, kütle 70 kilometrekare sınırının altına düştüğünde izleme faaliyetlerini sonlandıracaklarını açıkladı.
Swansea Üniversitesi'nden Profesör Adrian Luckman, dev buzdağından geriye kalan tüm izlerin muhtemelen birkaç hafta içinde tamamen kaybolacağını tahmin ediyor. 40 yıl önce devasa bir ada gibi yükselen bu buz kütlesi, iklimsel değişimlerin ve sıcak akıntıların etkisiyle tarihe gömülmeye hazırlanıyor.
