Bilim dünyasında yankı uyandıran araştırmalardan biri Gorham Mağaraları kompleksinde yapıldı. Buna göre Cebelitarık kıyısında bulunan mağaraların günümüzde doğrudan Akdeniz'e açıldığı belirtildi. Ama tarih öncesi dönemlerde deniz seviyesinin çok daha düşük olmasından dolayı bölge bugünkünden oldukça farklı bir coğrafi yapıya sahipti.
Kompleks; Gorham, Vanguard, Hyena ve Bennett olmak üzere dört ana mağaradan oluşuyor. İlk kez 1907 yılında keşfedilen alan, 1980'li yıllarda başlayan sistematik kazılarla birlikte Avrupa'daki en önemli tarih öncesi yerleşim alanlarından biri olarak kabul edildi.
İNSAN KALINTISI YOK, YAŞAM İZLERİ ÇOK GÜÇLÜ
Mağaralarda bugüne kadar Neandertal ya da Homo sapiens'e ait doğrudan iskelet kalıntılarına rastlanmadı. Ancak, yaklaşık 100 bin yıl öncesine uzanan yoğun insan faaliyetine dair çok sayıda bulgu elde edildi. Bu dönem, Batı Avrupa'da modern insanın ortaya çıkışından çok daha eskiye dayanıyor. Bu nedenle araştırmacılar, bulguların büyük bölümünü Neandertallerle bağlantılı olduğunu söylüyor.
DENİZ ÜRÜNLERİ VE İŞLENMİŞ KEMİKLER DİKKAT ÇEKİYOR
Kazılarda midye kabukları, balık, fok ve yunus kemikleri bulundu. Elde edilen bu bulguların mağaralarda yaşayanların beslenme alışkanlıklarına dair ipuçları da sunuyor. Uzmanlara göre bu kalıntıların dalgalar veya gelgit yoluyla mağaralara taşınmış olması mümkün değil. Bazı kemiklerde tespit edilen kesik ve işleme izleri, bu hayvanların bilinçli olarak avlanıp tüketildiğini ortaya koyuyor.
TAŞA KAZINMIŞ SEMBOLLER VE GELİŞMİŞ TEKNOLOJİ
İnsanlık tarihine ışık tutacak Gorham Mağaraları'nda dikkat çekici diğer unsur ise taş zemine oyulmuş çapraz çizgiler. 39 bin yıldan daha eski olduğu belirlenen bu kazıma izlerinin kime ait olduğu tartışma konusu olsa da, birçok araştırmacı bunların Neandertaller tarafından yapıldığı görüşünde.
Vanguard Mağarası'nda bulunan yaklaşık 60 bin yıllık bir ocak da Neandertallerin teknolojik becerilerine işaret ediyor. Bu ocakta huş ağacı katranı üretildiği belirlendi. Katran, taş uçların ahşap saplara yapıştırılmasında kullanılıyordu.
40 BİN YILDIR KAPALI ODA BÜYÜK SORULAR DOĞURDU
Cebelitarık Ulusal Müzesi'nden araştırmacılar, 2021 yılında Vanguard Mağarası’nın arka bölümünde yaklaşık 13 metre derinliğinde, tortularla tamamen kapalı bir oda keşfetti. Odanın içinde bir vaşak, bir sırtlan ve bir akbabaya ait kalıntıların yanı sıra, yenilebilir bir deniz yumuşakçasına ait büyük bir kabuk bulundu. Odanın kıyıdan uzaklığı, bu buluntuların doğal yollarla buraya taşınmadığını düşündürüyor.
NEANDERTALLER SANILANDAN DAHA GEÇ Mİ YAŞADI?
Gorham Mağaraları'ndan elde edilen veriler, Neandertallerin yok oluş tarihine dair kabul gören görüşleri de sorgulatıyor. Bazı bulgular, Neandertallerin bu bölgede yaklaşık 33 bin ile 24 bin yıl önceye kadar yaşamış olabileceğini gösteriyor. Bu tarih, daha önce kabul edilenden binlerce yıl daha geç bir döneme işaret ediyor.
Eğer araştırmalar doğrulanırsa, Gorham Mağaraları Neandertallerin dünyadaki son yaşam alanlarından biri olarak kabul edilebilir. Bölge, onların günlük yaşamları, beslenme düzenleri ve teknolojik yetenekleri hakkında eşsiz bilgiler sunmaya devam ediyor.
