Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu'nda kabul edildi.

Komisyonda gerçekleştirilen toplantıda, Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü hazır bulundu.

Büyükelçi Gümrükçü, söz konusu Anlaşma'ya ilişkin milletvekillerinin yönelttiği soruları yanıtladı.

Toplantı kapsamında yapılan görüşmelerin ardından kanun teklifi Komisyon'da oylamaya sunuldu.

Teklif, gerçekleştirilen oylama sonucunda TBMM Dışişleri Komisyonu'nda kabul edildi.

MEKKE ANLAŞMASI

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, tarafların egemenlik ve toprak bütünlüklerini korumayı hedefleyen bir savunma anlaşması.

Ortak savunma ilkesi sebebiyle 'Müslüman NATO'su' olarak da anılan anlaşma; Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ı ittifak ile bağlıyor.

16 maddelik anlaşmanın kapsadığı önemli ilkeler aşağıdaki gibidir:

  • Kolektif Savunma İlkesi: Taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılır. BM Şartı’nın 51. Maddesi kapsamında meşru müdafaa hakkı işletilerek, saldırıya uğrayan tarafa askeri araç ve kabiliyetler de dahil olmak üzere derhal karşılıklı yardım sağlanır. Ulusal güvenlik tehditlerine ve her türlü terör faaliyetine karşı ortak operasyonel işbirliği yürütülür.

  • Askeri Entegrasyon ve Lojistik: Birlikte çalışabilirliği pekiştirmek amacıyla personel değişimleri, ortak eğitim ve tatbikatlar düzenlenir. Barış, savaş ve acil durumlarda taraflar arasında silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve teçhizatı kapsayan karşılıklı lojistik destek sağlanır.

  • Savunma Sanayi ve Ar-Ge: Karşılıklı mutabakatla savunma sanayiinde ortak teknoloji geliştirme, inovasyon, Ar-Ge projeleri, ortak üretim, uzman eğitimi ve tecrübe paylaşımı desteklenir.

    Kaynak olarak ekle

  • İstihbarat ve Bilgi Güvenliği: Güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımı yapılır. Gizli bilgi ve belgeler "bilme gereği" ilkesiyle korunur; üçüncü taraf devlet, şirket veya şahıslarla paylaşılamaz.

  • Kurumsal Yönetişim: Ortak savunmaya stratejik yön vermek üzere Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" kurulur (yılda iki kez toplanır). Komite bünyesinde merkezi Suudi Arabistan'da yer alan bir Sekreterya tesis edilir; ilk Genel Sekreter Pakistan vatandaşı olur. Yeni üye kabulleri çekirdek tarafların oy birliğine tabidir.

  • Yürürlük, Değişiklik ve Çekilme: Süresiz yürürlükte kalacak anlaşmada değişiklikler oy birliğiyle yapılır. İhtilaflar istişareyle çözülür. Taraflar, anlaşma yürürlüğe girdikten 10 yıl sonra 3 ay önceden yazılı bildirimle çekilebilir; ancak çekilme mevcut projeleri ve gizlilik yükümlülüklerini sona erdirmez. Metinler arasında yorum farkı doğarsa İngilizce nüsha esas alınır.