Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın çatı şirketi Meta, yeni bir hukuk mücadelesiyle karşı karşıya. ABD'nin Kaliforniya eyaletinde açılan davada eski çalışanlar, şirketin yaklaşık 8 bin kişiyi kapsayan küçülme operasyonunda yapay zeka sistemlerini kullandığını ve bu sistemlerin yasal izin kullanan personeli haksız yere işten çıkarma listesine aldığını iddia etti.
AI İZİN ALAN ÇALIŞANLARI NASIL CEZALANDIRDI?
Dava dilekçesine göre Meta, işten çıkarılacak kişileri belirlerken yöneticilerin sağduyulu kararları yerine yapay zeka tabanlı bir puanlama sistemi kullandı. Şirket içindeki bu yazılımların; çalışanların tuş vuruşlarını, aktiflik sürelerini ve dijital performans verilerini analiz ettiği öne sürüldü.
Ancak yasal izin haklarını kullanan veya engellilik muafiyeti bulunan personelin sistemde aktif veri girişi olmaması, yapay zeka tarafından "düşük performans" olarak algılandı. Davacılar, sistemin bu izinleri hesaba katmayarak, izin hakkını kullanan çalışanları orantısız bir şekilde işten çıkarma listesine eklediğini savunuyor.
DOĞUMUNA İKİ GÜN KALA İŞTEN ÇIKARILDI
Davada yer alan 26 çalışanın paylaştığı kişisel hikayeler, sürecin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi. Onaylanmış doğum öncesi gebelik izninde olan bir bilim insanı, doğum yapmasına sadece iki gün kala işten çıkarıldığını öğrendi. Bir diğer mühendis ise geçirdiği sakatlık nedeniyle aldığı tedavi izninde, sistemdeki performans puanının düşürüldüğünü belirtti. Sağlık iznindeki bir başka yönetici ise izninin henüz 16. gününde işten çıkarıldı.
META SUÇLAMALARI REDDETTİ
Meta cephesinden ise iddialara yalanlama geldi. Şirket sözcüsü yaptığı açıklamada, iddiaların tamamen asılsız olduğunu ve gerçeği yansıtmadığını savundu. Sözcü, iş gücü yönetimi ve işten çıkarma kararlarının yapay zeka tarafından değil, her zaman olduğu gibi insan yöneticiler tarafından alındığını vurguladı.
ÇALIŞANLARIN FARE HAREKETLERİ TAKİP EDİLMİŞ
Dava, Meta’nın bu yılın başlarında gizlice başlattığı çalışan izleme programını da tekrar gündeme taşıdı. Şirket bilgisayarlarındaki tuş vuruşlarını, fare hareketlerini, e-postaları ve konum verilerini kaydeden bu programın amacının, yapay zekayı çalışanların davranışları üzerinden eğitmek olduğu belirtilmişti.
Çalışanların rızası olmadan devreye alındığı iddia edilen bu sisteme gelen sert tepkiler ve 1.600'den fazla personelin imzaladığı dilekçe sonrası, Meta CEO'su Mark Zuckerberg haziran ayında programı askıya aldıklarını duyurmuştu.
AVUKATLARDA GERİ DÖNDÜRÜLEMEZ ZARAR UYARISI
Davacı avukatları, resmi işten çıkarma tarihinden önce sürecin acilen durdurulmasını ve Meta’nın yapay zeka sistemleri üzerinde bağımsız bir denetim başlatılmasını talep ediyor.
İşten çıkarmaların kesinleşmesi halinde çalışanların hamilelik ve tedavi süreçlerinde sağlık sigortalarını kaybedeceğini, hisse senedi haklarının yanacağını ve göçmen statüsündeki çalışanların vize krizi yaşayacağını belirten avukatlar, ortaya çıkacak zararların geri döndürülemez olacağı uyarısında bulundu.
