İç Anadolu’nun köklü gelenekleri arasında yer alan ve nazara karşı koruyucu gücüne inanılan üzerlik bitkisi, Yozgat’ta vatandaşlar tarafından özenle toplanıp kurutuluyor. Duvar süsü olarak bilinen "zembil" yapımından ev kapılarına asılmasına kadar pek çok farklı biçimde değerlendirilen üzerlik; aynı zamanda doğal bir böcek savar ve manevi rahatlama yöntemi olarak da kullanılıyor.
NAZARDAN VE KEM GÖZDEN KORUYOR
Yozgat’ta arkadaşlarıyla birlikte üzerlik toplayan Bedia Çukurluöz, asırlardır süren bu ritüelin detaylarını açıkladı. Çukurluöz, “Büyüklerimizden bize kalan bir gelenek. Nereden geldiğini bilmiyorum ama kötülüklerden, kem gözlerden korunmak, eve bereket getirmek, kötü nefisleri, kötülükleri göndermek için camları açıyorsun, evde yakıyorsun, üzerlik duanı yapıyorsun. Hafiflediğini hissediyorsun. Güzel bir günün geçtiğini düşünüyorsun. Evden kötülüklerin gittiğini düşünüyorsun. Manevi rahatlama” dedi.
BAĞI 60 LİRADAN KAPIŞ KAPIŞ SATILIYOR
Çarşı pazarda bağı 60 liradan satılan üzerliğin ticareti yeniden canlandırması için harekete geçen araştırmacı yazar Osman Karaca ise sıra dışı bir eyleme imza attı. Un Pazarı bölgesindeki tezgahında otantik eşyalar satan Karaca, "esnafın üzerindeki karabulutların kalkması ve ekonominin canlanması umuduyla" hazırladığı üzerlik tütsüsüyle işyerlerini tek tek gezdi.
TÜTSÜ OLARAK KULLANILIYOR
Üzerlik bitkisinin köklü tarihine ve kültürümüzdeki yerine dikkat çeken Osman Karaca, “Üzerlik tarihler boyunca nazar tütsüsü olarak kullanılmıştır. Aynı zamanda Kral Anita Çekerek ilçesi civarında savaşıp, o bölgeyi ele geçirdiğinde der ki, 'Hepsinin üzerine özellik tohumu ektim'. O yüzden de Çekerek ilçesi civarında üzerlik çok fazladır. Üzerlik Türk kültüründe genelde nazar etkisini kırmak için tütsü olarak kullanılır. Biz de Yozgat'ın üzerindeki o ölü toprağını yok etmek için Yozgat esnaflarına tütsü vereceğiz. Ekonomimizin canlanması dileğiyle. Esnafımızın ticaretin bol rızıklı olması dileğiyle tütsü yapacağız” dedi.
