19. yüzyılın sonlarında Paris, Londra ve New York gibi metropollerde kömürle çalışan ark lambalarıyla başlayan sokak aydınlatma serüveni, teknolojik bir dönüşümün eşiğinde. Günümüzde hala büyük oranda yeraltı kablolarına ve merkezi elektrik şebekesine bağlı olan sistemler, yerini kendi enerjisini üreten bağımsız ünitelere bırakıyor. ABD merkezli Streetleaf şirketinin Austin, Dallas ve Houston gibi şehirlerde hayata geçirdiği projeler, bu değişimin somut örneklerini oluşturuyor.
HER LAMBA KENDİ ENERJİSİNİ ÜRETECEK
Güneş enerjili yeni nesil sokak lambaları, şebekeden tamamen bağımsız bir mimariyle çalışıyor. Sistemin temel bileşenleri şu unsurlardan oluşuyor: Direğin tepesinde bulunan monokristal güneş panelleri gün boyu elektrik üretiyor. Üretilen enerji, direk gövdesine entegre edilmiş lityum demir fosfat (LFP) bataryalarda saklanıyor. Gece çöktüğünde depolanan enerji, LED armatürleri besleyerek kesintisiz aydınlatma sağlıyor.
Bu yapı sayesinde, geleneksel sistemlerin gerektirdiği trafo bağlantısı, kazı çalışmaları ve kablo döşeme gibi yüksek maliyetli altyapı süreçlerine ihtiyaç duyulmuyor. "Tak-çalıştır" modeli, özellikle yeni konut projelerinde lojistik ve ekonomik avantaj sağlıyor.
GÜNEŞİN OLMADIĞI GÜNLERDE DE AYDINLATIYOR
Sistemler, sadece enerji üretmekle kalmayıp olumsuz hava koşullarına karşı da akıllı çözümler sunuyor. Beş günlük batarya otonomisine sahip olan lambalar, güneşin olmadığı günlerde dahi aydınlatmayı sürdürebiliyor.
Ayrıca yerleşik bir "fırtına takip" modu sayesinde, uzun süreli kapalı hava beklendiğinde ışık seviyesi otomatik olarak düşürülüyor. Hareket sensörleri ise aktif kalarak bir yaya veya araç algılandığında ışık şiddetini geçici olarak yükseltiyor. Tüm modellerde yaban hayatını korumaya yönelik, "turtle safe" olarak adlandırılan 3000K sıcaklığında ışık tonu tercih ediliyor.
DÜŞÜK BİR AYLIK HİZMET BEDELİ ÖDENİYOR
Streetleaf, yüksek kurulum maliyetlerini aşmak için abonelik temelli bir hizmet modeli uyguluyor. Proje geliştiricileri, kurulum için büyük bir peşinat ödemek yerine, yerel elektrik dağıtım bedellerinden daha düşük olan aylık bir hizmet bedeli ödüyor.
Florida ve Teksas eyaletlerinde bugüne kadar 13 binden fazla ünite kuran şirketin kısa vadeli hedefi, bu sayıyı 100 binin üzerine çıkarmak. Sistemin başarısının, özellikle güneşlenme süresi yüksek olan coğrafyalarda şebekeye bağlı aydınlatmaya güçlü bir alternatif oluşturması bekleniyor.