Türkiye’nin yedi bölgesinde üretilen yöresel peynirler üzerinde yapılan kapsamlı çalışmalar, "en sağlıklı peynir" kriterinin besin değerlerine göre değişkenlik gösterdiğini ortaya koydu. Protein, kalsiyum ve B12 vitamini açısından zengin olan peynir çeşitleri; yağ, tuz ve kalori oranlarına göre farklı sağlık profilleri çiziyor. Araştırma sonuçları, tüketici tercihinin sağlık durumuna ve ihtiyaca göre şekillenmesi gerektiğini vurguluyor.
MİNERAL ŞAMPİYONLARI BELLİ OLDU
Coğrafi işaretli peynirlerin içerik analizlerine göre protein oranı bakımından en zengin çeşidin yüzde 27,5 içeriğiyle Külek peyniri olduğu saptandı. Demir, kalsiyum ve potasyum gibi mineral madde içeriği açısından Van otlu peyniri ile Diyarbakır örgü peyniri en zengin türler olarak kayıtlara geçti. Yağ oranları incelendiğinde ise yüzde 1,0 ile 5,5 arasındaki değerlerle Erzurum Göğermiş peyniri en yağsız seçenek olarak belirlendi.
KALORİ VE TUZ ORANLARINDA ÇARPICI SONUÇLAR
Kilo kontrolü ve tansiyon hastaları için kritik öneme sahip olan kalori ve tuz oranları incelendiğinde, geleneksel peynirler arasında keskin farklar görüldü. Trakya eski kaşar peynirinin en yüksek enerjiye sahip tür olduğu belirlenirken, Erzurum civil peyniri en düşük kalorili seçenek olarak öne çıktı. Tuz oranları açısından yapılan incelemelerde ise yüzde 0,02 gibi oldukça düşük bir oranla Antakya künefelik peynirinin en tuzsuz peynir olduğu kanıtlandı.
Bilimsel çalışmalar; iklimin, hayvan türünün ve yerel mikrofloranın peynir içeriğini doğrudan etkilediğini ortaya koydu. Van otlu peyniri, Erzincan tulumu ve Kars kaşarı gibi çeşitlerin üretim yöntemleri sayesinde fonksiyonel besin özelliği taşıdığı saptandı. Uzmanlar, peynirin faydalı bir kalsiyum kaynağı olmasına rağmen; yüksek doymuş yağ ve tuz içeriği nedeniyle aşırı tüketimin kalp-damar hastalıkları ve hipertansiyon riskini tetikleyebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
