Çoğu egzersiz planı bir saatlik zaman, spor salonu üyeliği ve yeni ekipmanlar ister. Helen Mirren'in rutini ise yalnızca 12 dakika ve küçük bir alan gerektiriyor.

81 yaşındaki Oscar ödüllü oyuncu, 10 yıllardır 1950'lerde Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri için tasarlanan programa güveniyor. Üstelik bu programda tam olarak ustalaşamadığını da açıkça itiraf ediyor. İlk bakışta fazla mütevazı görünen bu kısa rutinlerin ne kadar etkili olduğunu ise güncel bilimsel araştırmalar kanıtlıyor.

12 dakikalık rutininden hiç vazgeçmedi

Karmaşık sağlık ritüellerinden uzak duran Mirren, güçlü kalma sırrını her seferinde XBX adlı küçük bir kitapçığa bağlıyor.

Dr. Bill Orban tarafından 1950'lerde Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri'ndeki kadınlar için hazırlanan bu program, erkeklere yönelik 5BX planının tamamlayıcısıdır. Sistemin mantığı oldukça basittir: Hiçbir ekipman kullanmadan, her zaman aynı sırayla yapılan on hareketi 12 dakikada tamamlamak.

Mirren, Woman's Weekly dergisine verdiği röportajda programı şu sözlerle anlatıyor: "Çok kolay bir seviyeden başlayan ama devam ederseniz oldukça zorlaşabilen bir egzersiz planı." Ardından da samimiyetle ekliyor: "İkinci seviyeyi hiç geçemedim ama gerçekten harika bir program." Bu basit rutin, onun spor salonuna gitme ihtiyacı duymamasının temel nedeni.

XBX programı, zorluk derecesi giderek artan dört aşamadan oluşur. Süre her zaman 12 dakika olarak sabit kalır ancak aşamalar ilerledikçe tekrar sayıları artar. İlk aşamada şu on hareket yer alır:

Kaynak olarak ekle

• Ayak parmaklarına dokunma

• Diz kaldırma

• Yana esneme (yanal kaldırmalar)

• Kol çevirme

• Yarım mekik

• Göğüs ve bacak kaldırma

• Yan bacak kaldırma

• Diz üstü şınav

• Bacak kaldırma

• Yerinde küçük sıçramalarla koşma

Mirren'in hâlâ uyguladığı ikinci aşamada ise sallanarak mekik çekme ve adım atlama gibi daha zorlayıcı hareketler bulunur. Bu program için tek ihtiyacınız olan şey bir egzersiz matıdır. Amaç, bulunduğunuz seviye tamamen rahat hissettirene kadar bir üst aşamaya geçmemektir. Programı haftalarca değil, on yıllarca sürdürülebilir kılan sır da tam olarak budur.

12 dakika neden sanılandan daha etkili?

Yıllarca egzersizin yalnızca uzun seanslar halinde yapıldığında fayda sağladığına inanıldı. Ancak yeni araştırmalar bu görüşü değiştiriyor. Aralık 2022'de Nature Medicine dergisinde yayımlanan bir çalışmada, Sidney Üniversitesi'nden Profesör Emmanuel Stamatakis ve ekibi, düzenli spor yapmayan 25.000'den fazla yetişkinin verilerini yaklaşık yedi yıl boyunca inceledi.

McMaster Üniversitesi'nin özetlediği sonuçlar oldukça çarpıcı: Günde üç veya dört kez yapılan, her biri yaklaşık bir dakikalık yoğun hareketler; genel ve kansere bağlı ölüm riskini %40'a, kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölüm riskini ise %49'a kadar azaltıyor.

Profesör Stamatakis bu durumu, "Günde toplamda üç ila dört dakika süren çok kısa aktiviteler bile büyük fark yaratabilir" sözleriyle özetliyor. Gözlemsel nitelikteki bu çalışma doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmasa da önemli bir gerçeğe işaret ediyor: Egzersizde süreden ziyade süreklilik önemlidir.

Mirren'in rutini, 65 yaş üstü bireylerin sıkça ihmal ettiği iki temel ihtiyacı da karşılıyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ileri yaştaki yetişkinlere haftada en az iki gün kas güçlendirme ve denge egzersizleri yapmalarını öneriyor. Şınav, mekik ve bacak kaldırma hareketleri kasları güçlendirirken; yan bacak kaldırmalar ve küçük sıçramalar dengeyi geliştiriyor.

Bu yaklaşımı kendi hayatınıza uyarlamak isterseniz:

• İlk aşamayla başlayın: Bir üst seviyeye geçmek için acele etmeyin.

• Saatinizi sabitleyin: Her gün aynı zaman dilimini egzersize ayırın.

• Basit başlayın: Bir yoga matı yeterlidir; ilerleyen dönemlerde hafif dambıllar ekleyebilirsiniz.

• Uzmana danışın: Eklem ağrınız, kalp rahatsızlığınız veya yakın zamanda geçirdiğiniz bir sakatlığınız varsa öncelikle doktorunuza başvurun.

• Rutinleri birleştirin: Enerjinizin yüksek olduğu günlerde bu programı, 88 yaşındaki Jane Fonda'nın da vazgeçilmezi olan günlük yürüyüşlerle veya boynu yormayan duvar Pilatesi hareketleriyle destekleyebilirsiniz.

Asıl sır hareketlerde değil

Mirren'in rutinini olağanüstü kılan şey antrenmanın zorluğu değildir. Asıl başarı, onun bu programı mükemmel yapmaya çalışmadan, yıllar boyunca aynı kararlılıkla sürdürmesidir.

Sürekli yeni fitness trendlerinin peşinden koşan modern dünyada, 81 yaşındaki bir oyuncunun 1950'lerden kalma küçük bir kitapçığa sadık kalması, düzenli ve basit hareket etmenin en ikna edici kanıtıdır.