Plan hayata geçirilirse nehir üzerinden yılda yaklaşık 20 milyon ton tarım ürünü taşınabileceği hesaplanıyor. Bu miktarın yaklaşık 500 bin kamyonluk kara taşımacılığına karşılık geldiği, nehir yolunun kullanılmasıyla taşıma maliyetlerinin yüzde 30'a kadar düşebileceği belirtiliyor. Ancak ekonomik avantaj sağlaması beklenen proje, bölgenin ekosistemi ve geçimini balıkçılıkla sağlayan topluluklar açısından ciddi endişelere yol açıyor.
BALIKLARIN ÜREME ALANLARI TEHLİKEDE
Pedregal de Lourenço, Brezilya Amazonları'nda Tocantins Nehri boyunca uzanan geniş bir kayalık oluşum. Nehirdeki kayalıklar ve bunların arasında oluşan alanlar çok sayıda balık türü için yaşam ve üreme ortamı sağlıyor. Bölgede yaşayan topluluklar da uzun yıllardır geçimlerini büyük ölçüde bu sulardaki geleneksel balıkçılıktan sağlıyor.
Balıkçılar, kayalıkların patlatılması halinde yalnızca nehrin fiziksel yapısının değişmeyeceğini, balık popülasyonlarının da ciddi biçimde etkilenebileceğini savunuyor. Bu nedenle yerel topluluklar Pedregal de Lourenço'nun korunması için Brezilya Ulusal Tarihi ve Sanatsal Miras Enstitüsü'ne (IPHAN) başvurdu. Alanın peyzaj, etnografik, tarihi ve kültürel değeri nedeniyle koruma altına alınması talep edildi.
PROJENİN DURDURULMASI İSTENİYOR
Tartışmanın bir diğer boyutunu ise bölgedeki geleneksel topluluklarla yeterli istişare yapılmadığı iddiası oluşturuyor. Brezilya Federal Savcılığı, projeden etkilenecek topluluklara önceden danışılmadığını belirterek çalışmaların durdurulmasını talep etti.
Plan, daha geniş kapsamlı Tocantins-Araguaia su yolu projesinin önündeki önemli engellerden birini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Kayalıkların kaldırılmasıyla özellikle kurak dönemlerde büyük yük taşıyan teknelerin nehirde daha kesintisiz hareket etmesi hedefleniyor. Böylece Brezilya'nın iç kesimlerindeki tarım ürünlerinin Atlantik Okyanusu'ndaki limanlara ulaşması kolaylaşacak. Buna karşılık bölge halkı, ekonomik kazanç uğruna Tocantins Nehri'ndeki doğal yaşamın ve geleneksel balıkçılığın geri dönüşü olmayan biçimde zarar görebileceğini savunuyor.
