Yapay zeka sistemlerinin devasa veri işleme ihtiyaçları nedeniyle bellek üreticileri rotayı veri merkezlerine çevirirken, bu durum akıllı telefon üreticilerini ciddi bir tedarik çıkmazına sürüklüyor. Sektör analizlerine göre, 2026 yılının sonuna gelindiğinde küresel DRAM üretiminin yarısından fazlası, hatta yakın vadede yüzde 60'tan fazlası sadece yapay zeka hesaplama sistemleri tarafından tüketilecek.
BELLEK FİYATLARINDA YÜZDE 700'LÜK ARTIŞ
Bu devasa talep kayması, fiyat etiketlerine kelimenin tam anlamıyla bir şok dalgası olarak yansıdı. Veriler, DRAM fiyatlarının 2022 yılından bu yana yüzde 700'e varan akılalmaz bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor. Küresel arzın neredeyse tamamını elinde tutan Samsung, SK hynix ve Micron gibi devlere karşı fahiş fiyatlandırma gerekçesiyle toplu davalar açılmış olsa da uzmanlar kısa vadede bir rahatlama beklemiyor. Artık Apple dahil tüm teknoloji devleri için öncelik indirimli fiyat pazarlığı yapmak değil, ne pahasına olursa olsun fabrikaya yeterli bellek tedarik edebilmek haline geldi.
GİRİŞ SEVİYESİ MODELLER TARİHE KARIŞABİLİR
Maliyetlerdeki bu tırmanıştan en ağır darbeyi ise bütçe dostu, giriş seviyesi telefonlar alacak gibi görünüyor. Bugün yaklaşık 220 dolar seviyesinde alıcı bulan giriş segmenti akıllı telefonların, 2027 yılı itibarıyla piyasadan tamamen çekilmek zorunda kalabileceği öngörülüyor. Çünkü yakın gelecekte, sadece bellek ve depolama bileşenlerinin bir telefonun toplam üretim maliyetinin yüzde 60'ını oluşturacağı tahmin ediliyor. Üreticilerin kâr marjını tamamen eriten bu tablo karşısında, ucuz modeller ya fahiş şekilde pahalanacak ya da yerlerini tamamen yüksek fiyatlı cihazlara bırakacak. Nitekim araştırma şirketi IDC de bu daralmanın etkisiyle akıllı telefon ve bilgisayar sevkiyatlarının son yılların en düşük seviyesine gerileyebileceğini öngörüyor.
KÜRESEL KRİZ KARŞISINDA ÇİN ALTERNATİFİ
Küresel darboğazı aşmak isteyen markalar ise şu sıralar gözünü Çinli bellek üreticileri CXMT ve YMTC’ye çevirmiş durumda. Huawei, Xiaomi ve OPPO gibi Çinli devler yerel tedarik zincirinden rahatça faydalanabilirken, küresel markalar için jeopolitik kısıtlamalar büyük bir engel teşkil ediyor. Hatta Apple’ın bile tedarik krizini çözmek adına bu Çinli üreticilerle iş birliği yolları aradığı belirtiliyor; ancak uzmanlar, yeni oyuncuların devreye girmesinin bile piyasadaki yüksek fiyat baskısını kırmaya yetmeyeceği konusunda hemfikir.
