Rusya ile Batılı teknoloji devleri arasındaki ipler kopma noktasına geldi. İnternet düzenleme kurumu Roskomnadzor, dün (11 Şubat 2026) itibarıyla 100 milyondan fazla kullanıcısı olan WhatsApp’ın ulusal alan adı sisteminden (NSDI) çıkarıldığını duyurdu. Bu hamleyle birlikte, Rusya’da WhatsApp’a erişim ancak VPN aracılığıyla mümkün hale geldi.
WhatsApp, engelleme kararının ardından yaptığı sert açıklamada, Kremlin’in amacının halkı "Max" adlı devlet destekli uygulamaya zorlamak olduğunu savundu.
Rusya’nın yerli mesajlaşma platformu olarak lanse edilen Max, sadece bir mesajlaşma aracı değil; bankacılık, kamu hizmetleri (Gosuslugi) ve dijital kimlik doğrulama gibi özellikleri barındıran "süper uygulama" (super-app) olarak tasarlandı. Siber güvenlik uzmanları, Max uygulamasının uçtan uca şifreleme sunmadığını ve kullanıcı verilerinin doğrudan devlet birimlerinin (FSB) denetimine açık olduğunu iddia ediyor.
KREMLİN'DEN AÇIKLAMA
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Meta’nın Rus yasalarını hiçe saydığını belirterek, "Eğer Meta yasal gerekliliklere uyar ve yetkililerle diyaloga girerse, faaliyetlerin yeniden başlaması ihtimali doğar. Ancak uzlaşmaz tavır sürerse WhatsApp için geri dönüş şansı yok," dedi. Rus yetkililer, platformun dolandırıcılık ve dezenformasyon amacıyla kullanıldığını da öne sürüyor.
Kısıtlama dalgası sadece WhatsApp ile sınırlı kalmadı. Rusya’da hem sivil halkın hem de ordunun yoğun olarak kullandığı Telegram’ın hızı yavaşlatılmaya başlandı.
Moskova’daki bir mahkeme, yasaklı içerikleri kaldırmadığı gerekçesiyle Telegram’a 7 milyon ruble (yaklaşık 90 bin dolar) idari para cezası kesti. Telegram’ın kurucusu Pavel Durov, "Rusya, vatandaşlarını sansürün ve gözetimin olduğu devlet uygulamalarına mahkum etmek istiyor. Biz özgürlük ve gizlilik ilkelerimizden ödün vermeyeceğiz," açıklamasında bulundu.
Rusya’da 2025 yılından itibaren tüm yeni cihazlara "Max" uygulamasının yüklü gelmesi zorunlu kılınmıştı. Instagram ve Facebook’un ardından WhatsApp’ın da yasaklanması, Rusya’nın küresel internetten koparak kendi "Egemen İnternet" (Runet) yapısını inşa etme sürecinde kritik bir aşama olarak görülüyor.
