Yaşamın son döneminin süresi kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde bu süreç aylar boyunca devam ederken bazılarında daha kısa sürebilir. Kişinin genel sağlık durumu, mevcut hastalıkları ve organlarının işlevleri bu süreyi etkileyebilir.
Yaşamın son 48 saatinde bazı kişilerde fiziksel değişiklikler daha belirgin hâle gelebilir. Hareketler yavaşlayabilir, uyku süresi uzayabilir ve çevreyle iletişim azalabilir. İştahın düşmesi, yorgunluk ve genel güçsüzlük de görülebilir. İşte o belirtiler...
Solunum ve dolaşımda değişiklikler görülebilir
Yaşamın son döneminde solunum düzensizleşebilir. Nabız zayıflayabilir veya düzensiz hâle gelebilir. Kişinin fiziksel gücü azalabilir ve günlük ihtiyaçlarını karşılamak için daha fazla yardıma ihtiyaç duyabilir.
Bu belirtiler her hastada aynı şekilde ortaya çıkmaz. Ani veya belirgin solunum güçlüğü, bilinç değişikliği ya da ciddi bir kötüleşme yaşanırsa vakit kaybetmeden sağlık desteği alınmalıdır.
Rüyalar ve halüsinasyonlar neden ortaya çıkar?
Bazı kişiler bu dönemde kafa karışıklığı, huzursuzluk veya halüsinasyonlar yaşayabilir. Bu durumun farklı nedenleri olabilir. Enfeksiyonlar, vücuttaki metabolik değişiklikler ve kullanılan bazı ilaçlar bu belirtilere yol açabilir.
Kişinin gerçekte var olmayan şeyleri gördüğünü veya duyduğunu söylemesi durumunda sakin kalmak önemlidir. Onunla tartışmak ya da yaşadıklarını küçümsemek yerine güven veren bir yaklaşım benimsenmelidir. Bu belirtiler ortaya çıktığında sağlık ekibine bilgi verilmelidir.
Hastanın konforu nasıl sağlanabilir?
Bu süreçte temel amaç, kişinin rahatını ve yaşam kalitesini korumaktır. Bakım sırasında şu noktalara dikkat edilebilir:
Kişinin yorulmasına neden olacak etkinlikleri azaltın ve dinlenmesi için uygun bir ortam hazırlayın.
Hareket etmekte zorlanıyorsa düşme riskini azaltın ve ihtiyaç duyduğunda yanında olun.
Odanın sıcaklığını kişinin rahat edeceği düzeyde tutun.
Sakin bir sesle konuşun, yanında olduğunuzu hissettirin ve ihtiyaçlarını anlamaya çalışın.
İştahı azaldığında yemek yemesi için baskı yapmayın. Yiyecek ve sıvı alımını sağlık ekibinin önerileri doğrultusunda düzenleyin.
Ağrı, huzursuzluk veya nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkarsa sağlık uzmanından yardım isteyin.
Yaşamın son dönemindeki bakım, yalnızca fiziksel ihtiyaçları karşılamaktan ibaret değildir. Kişinin duygusal ihtiyaçlarına yanıt vermek ve kendisini güvende hissetmesini sağlamak da önemlidir. Her hastanın ihtiyaçları farklı olduğundan bakım planı sağlık ekibiyle birlikte belirlenmelidir.
