Hava kirliliği, sessiz bir katil gibi her yıl dünya genelinde 4,4 milyon insanın erken ölümüne yol açıyor. Şehirlerdeki bu zehirli bulutun en büyük sorumlusu ise hiç şüphesiz araç egzozları. Tam da bu noktada, Kenya'dan yükselen bir başarı hikayesi, tüm dünyaya düşük maliyetli ve doğa dostu bir umut ışığı oluyor.
Kiambu bölgesinde yaşayan 17 yaşındaki iki lise öğrencisi, Fredrick Njoroge Kariuki ve Miron Onsarigo, mucizevi bir buluşa imza attı. Çevrelerinde hava kirliliği yüzünden hastalanan insanları, hatta Kariuki’nin kendi çocukluk arkadaşının kronik akciğer rahatsızlığıyla mücadelesini gören gençler, kolları sıvadı. Sonuç? "Temiz hava" anlamına gelen ve tamamen atık malzemelerden üretilen "HewaSafi" sistemi doğdu!
ÇÖPTEN ÇIKAN TEKNOLOJİ HER ŞEYİ DEĞİŞTİRECEK
Genç mucitlerin geliştirdiği HewaSafi filtre sistemi, bildiğimiz sanayi ürünlerine hiç benzemiyor. Tamamen yerel, biyolojik ve geri dönüştürülmüş malzemelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan bu sistem tam 5 farklı bölmeden oluşuyor.
Filtrenin içeriği ise tam bir geri dönüşüm dersi niteliğinde:
-Hindistan cevizi kabukları ve mısır koçanları (Tarımsal atıklar)
-Eski pillerden geri dönüştürülen malzemeler
-Çelik ağlar ve bakır parçaları
-Canlı Spirulina Yosunları: Sistemin en sıra dışı parçası olan bu biyolojik katman, gazları adeta bir ağaç gibi emerek temizliyor.
Bu çevreci filtre sadece kağıt üzerinde kalan bir okul projesi değil. Gençler, sistemi Nairobi'nin meşhur toplu taşıma minibüslerinde bizzat test etti. 5 farklı araç üzerinde yapılan denemelerin sonuçları, dev otomotiv devlerine taş çıkartacak cinsten:
-PM2.5 (En tehlikeli ince partiküller): %93,3 oranında azaldı!
-Karbon Monoksit: %42 düşüş sağlandı.
-Karbondioksit: %21,4 oranında azaltıldı.
HEM DÜNYAYA HEM CEBE DOST OLACAK
HewaSafi'yi rakiplerinden ayıran en büyük avantaj ise üretim maliyeti. Bugün piyasada satılan ve benzer işlev gören standart filtre sistemleri yaklaşık 390 dolar civarında bir fiyat etiketine sahip. Kenya'da geliştirilen bu atık bazlı filtre ise sadece 126 dolara mal edilebiliyor. Bu durum, özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki araç sahipleri için devrimsel bir finansal kolaylık anlamına geliyor.
Bu inovatif hamle, çevre projelerini ödüllendiren prestijli Earth Prize yarışmasının da gözünden kaçmadı. Afrika bölge birincisi seçilen Fredrick ve Miron, şimdi gözünü küresel büyük ödüle dikti. Bu küresel ödülü kazanmaları halinde otomotiv devlerinden teklifler almaya başlayacakları kuşkusuz duruyor. Ayrıca şimdiden otomotiv sektörünün radarında oldukları da söyleniyor.
Gençlerin şimdiki hedefi, yarışmadan elde edecekleri destek ve fonlarla filtreyi seri üretime geçirmek. İlk etapta 1.200 adet üreterek yüzlerce minibüs ve araca bu sistemi entegre etmeyi planlayan liseliler, tüm dünyaya şu mesajı veriyor: Gezegeni kurtarmak için milyarlarca dolarlık laboratuvarlara değil, doğru vizyona ve biraz mısır koçanına ihtiyacımız var!
