Çekya’nın Hradec Kralove şehri yakınlarında yürütülen otoyol inşaatı çalışmaları sırasında M.Ö. La Tene dönemine (M.Ö. 450 - M.Ö. 40) ait, yaklaşık 2 bin 200 yıllık büyük bir Kelt yerleşimi keşfedildi. 25 hektarlık bir alanı kapsayan sit alanındaki kazılar iki yıl sürdü.
Arkeologlar, bölgedeki Demir Çağı yerleşimlerinin genellikle bir hektarı geçmediğini belirterek, söz konusu keşfin bölgede bugüne kadar kaydedilmiş en büyük Kelt arkeolojik buluntularından biri olduğunu ifade etti.
"İNŞAAT OLMASAYDI ASLA BULUNAMAZDI"
Kazı ekibinden arkeolog Matouš Holas, toprağın altında ilk çalışmalara başladıkları anı, "İlk çalışmalara başladığımızda, önemli bir şey keşfettiğimize işaret eden eserlerle karşılaştık" sözleriyle aktardı. Holas, otoyol projesi başlatılmamış olsaydı bu devasa yerleşimin gün yüzüne çıkarılamayacağını vurguladı.
13 BİNDEN FAZLA ESER, ALTIN VE GÜMÜŞ SİKKELER ÇIKARILDI
Arkeologlar, yürütülen çalışmalar sonucunda 13 binden fazla torbayı bulgularla doldurdu. Çıkarılan eserler arasında; çeşitli boyutlarda altın ve gümüş sikkeler, broşlar, cam boncuklar ve ayna parçaları dahil 1000’den fazla mücevher, metal kaplar ve ustalıkla işlenmiş lüks seramikler, baltık kehribarından yapılmış boncuklar yer alıyor.
Küçük çaplı sikkelerin Roma basım teknikleri model alınarak üretildiği belirlendi. Sahada bulunan aletler ve üretim alanları, buranın sadece bir ticaret noktası değil, yetenekli zanaatkarların çalıştığı bir üretim merkezi olduğunu kanıtlıyor.
"SAVAŞ DEĞİL TİCARET ODAKLI"
Yerleşimde etrafı çevreleyen herhangi bir savunma duvarı veya sur izine rastlanmadı. Araştırmacılar, savunma yapılarının bulunmamasını yerleşimin askeri çatışmalardan ziyade ticarete odaklanmasına bağlıyor.
Yerleşimin önemiyle ilgili konuşan Hradec Kralove Üniversitesi Arkeoloji Profesörü Tomas Mangel şu değerlendirmede bulundu:
"Yerleşim; kehribar, altın ve gümüş sikke buluntularının yanı sıra lüks seramik üretiminin de kanıtladığı üzere, uzak ticaret yollarıyla bağlantılı, bölgesel sınırları aşan bir ticaret mekanı ve üretim merkeziydi."
Viyana Üniversitesi’nden arkeolog Maciej Karwowski de bulunan lüks eşya yoğunluğunun, Baltık ve Kuzey Denizlerini Orta Avrupa üzerinden Akdeniz’e bağlayan tarihi Kehribar Yolu üzerindeki diğer bilinen duraklarla birebir örtüştüğünü bildirdi.
Buna karşın, kazı alanında yerleşimi tam olarak hangi Kelt kabilesinin kullandığını gösteren herhangi bir yazıt, mezar veya kabile simgesine ulaşılamadı.
KELT MİRASINI ALTYAPI ÇALIŞMALARI AYDILATIYOR
Bölgedeki altyapı çalışmaları Kelt tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Benzer bir olay yakın dönemde yine Çekya’nın Hana bölgesindeki bir demiryolu projesi kazıları sırasında yaşandı. Ray döşeme çalışmaları öncesinde yapılan incelemelerde, yine La Tene dönemine ait çok sayıda Kelt altın ve gümüş sikkesi ile nadir bulunan bir metal tel çekme aparatı ortaya çıkarılmıştı. Uzmanlar, Avrupa’daki otoyol ve demiryolu hatlarının, toprak altında gizli kalmış Kelt ticaret ağlarını açığa çıkarmada kritik rol oynadığını belirtti.
TERK EDİLME NEDEN BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR
Arkeolojik veriler, Hradec Králové'deki yerleşimin M.Ö. 1. yüzyıl civarında boşaltıldığını gösteriyor. Ancak katmanlarda yangın izi, silah deposu veya toplu mezar gibi şiddet ya da savaş emarelerine rastlanmadı. Araştırmacılar, herhangi bir işgal kanıtı bulunmaması nedeniyle alanın terk edilme nedeni olarak ekonomik gerileme veya çevresel faktörler ihtimalleri üzerinde duruyor.
