Avusturyalı aktivist Günther Fehlinger-Jahn’ın, Avrupa Birliği (AB) genelindeki tüm otoyol ve ekspres yollarda azami hız sınırının 100 km/s olarak uygulanması yönündeki çağrısı, üye ülkeler ve kamuoyunda farklı tepkileri beraberinde getirdi. Öneri; trafik güvenliğini artırmak, ağır kazaları azaltmak, yakıt tüketimini düşürmek ve Avrupa’nın dışa bağımlı petrol ithalatını sınırlamak gerekçeleriyle gündeme taşındı.
FARKLI ÜLKELERDEKİ MEVZUAT VE YAKLAŞIM
Hollanda: AB bünyesinde gündüz saatlerinde bu uygulamayı yürürlükte tutan tek ülke durumunda. Hollanda, azot emisyonlarını ve çevre kirliliğini azaltmak amacıyla 2020 yılından itibaren 06.00-19.00 saatleri arasında otoyollardaki azami hızı 100 km/s ile sınırladı. Karar, çevreci gruplar tarafından desteklenirken, sürücü kulüpleri ve lojistik sektörü temsilcileri tarafından seyahat sürelerini uzattığı gerekçesiyle eleştirilmişti.
Almanya: Otoyol ağının hız sınırlaması bulunmayan bölümleriyle bilinen Almanya'da, genel bir hız sınırı getirilmesi fikri siyasi ve toplumsal kesimlerde yoğun itirazlarla karşılaşıyor. Otomotiv lobileri ve hız kısıtlamasına karşı çıkan gruplar sürüş özgürlüğünü savunurken; çevreci politikacılar emisyonların düşürülmesi adına kısıtlamayı desteklemeyi sürdürüyor.
Avusturya ve diğer üye ülkeler: Avusturya, Fransa ve İtalya gibi ülkelerde standart otoyol hız limitleri çoğunlukla 130 km/s seviyesinde bulunuyor. Öneri, bu ülkelerdeki sürücü dernekleri tarafından bireysel hareket özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle tepkiyle karşılanırken; kamu sağlığı ve çevre örgütleri tarafından olumlu değerlendiriliyor.
TÜRKİYE'DEKİ YASAL DURUM
Avrupa’daki tartışmaların ardından Türkiye'deki mevzuat durumu da gündeme geldi. Türkiye’de otoyol hız sınırlarında herhangi bir indirime gidilmedi. İçişleri Bakanlığı’nın düzenlemesi uyarınca otomobiller için geçerli olan azami hız limitleri; Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından işletilen otoyollarda 130 km/s, Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle işletilen otoyollarda ise 140 km/s olarak uygulanmaya devam ediyor.
KARAR SÜRECİ
Mevcut durumda teklif, bağlayıcı bir AB kararı niteliği taşımıyor. Birlik bünyesinde ortak bir hız sınırının uygulanabilmesi için Avrupa Komisyonu’nun resmi yasa tasarısı hazırlaması, ardından bu tasarının Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından onaylanarak üye ülkelerin iç hukukuna aktarılması gerekiyor.
