İran’ın, stratejik Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol tankerlerinden varil başına 1 dolar tutarında bir “toll” (geçiş ücreti) talep ettiği, ödeme yönteminin ise kripto para birimleri ya da Çin yuanı olacağı bildirildi. Bu teklif, özellikle dolar ağırlıklı uluslararası ödeme sistemlerinden kaçınmak ve yaptırımların etkilerini azaltmak amacıyla gündeme geldiği belirtiliyor.
DOLAR DIŞI VARLIKLAR
Financial Times'ın haberine göre Hürmüz Boğazı dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin aktığı kritik bir su yolu. İran’ın önerisine göre, ödeme kripto para ya da yuan gibi dolar dışı varlıklarla yapılacak; böylece uluslararası bankacılık sistemi SWIFT’e bağlı dolar transferlerine alternatif oluşturulacak. Bazı raporlarda, bu sistem kapsamında çok büyük tankerlere ulaşan ücretlerin milyonlarca doları bulabileceği ifade ediliyor.
Analistler bu adımın hem küresel enerji piyasasında hem de jeopolitik dengelerde etkileri olacağına dikkat çekiyor. Uluslararası hukuka göre doğal su yollarında ücret alınması tartışmalı kabul edilirken, İran’ın şu anda bölgedeki kontrolü nedeniyle gemi sahiplerinin bu koşula uyup uymayacağı küresel ticaret açısından belirleyici olacak.
