İletişim uzmanları ve psikologlar, bireyler arasındaki tartışma yöntemlerinin zeka ve duygusal olgunluk düzeyine dair önemli ipuçları barındırdığına dikkat çekti. Yapılan araştırmalar ve uzman görüşleri, özellikle yüksek duygusal zekaya (EQ) sahip kişilerin, kriz anlarında ve fikir ayrılıklarında yıkıcı dil kalıplarından uzak durduğunu gösteriyor.
Uzmanlara göre, entelektüel olgunluğa sahip bireylerin tartışma esnasında kesinlikle kaçındığı 3 temel cümle ve bunların arkasındaki psikolojik gerekçeler şu şekilde sıralandı:
1- "Sen Zaten Her Zaman..." / "Sen Asla..." gibi Genelleyici İfadeler
Psikologlar, tartışma anlarında kullanılan "her zaman" veya "asla" gibi mutlak ve genelleyici ifadelerin iletişimi tamamen kilitlediğini ifade etti. Bu tür keskin suçlamalar, karşı tarafta haksızlığa uğrama hissi yaratarak savunma mekanizmasını harekete geçiriyor. Tartışma asıl konudan saparak geçmişteki haklılık-haksızlık mücadelelerine dönüşüyor.
Duygusal zekası yüksek bireyler, genellemeler yapmak yerine mevcut ve somut duruma odaklanarak "Bu olay özelinde kendimi değersiz hissettim" gibi daha spesifik ve "ben" dili odaklı ifadeleri tercih ediyor.
2- "Sakin Ol" veya "Aşırı Tepki Veriyorsun"
Gerginliğin arttığı anlarda karşı tarafa sakinleşmesini söylemek veya tepkisinin büyüklüğünü sorgulamak, psikolojide duyguların geçersiz kılınması (öfkenin önemsizleştirilmesi) olarak değerlendiriliyor. Kişinin hissettiği öfke, kırgınlık veya heyecanın "aşırı" olarak nitelendirilmesi, karşı tarafta anlaşılamama hissini artırıyor ve gerginliğin daha da tırmanmasına yol açıyor.
Bu yaklaşım yerine uzmanlar, karşı tarafın hissettiği duyguyu kabul eden ve sakinleşmek için zaman tanıyan "Neden bu kadar öfkelendiğini anlamaya çalışıyorum, konuyu daha verimli konuşabilmemiz için biraz ara verelim mi?" benzeri yapıcı yaklaşımların kullanıldığını belirtti.
3- "Ne Alakası Var? Konumuz Bu Değil!"
Bir tartışma esnasında muhatabın dile getirdiği farklı bir argümanı ya da geçmiş bir konuyu kestirip atmak, iletişimin önünü kapatan bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Karşı tarafın sunduğu argümanları doğrudan reddetmek, onun düşüncelerine değer verilmediği mesajını taşıyor. Bu durum, arka planda birikmiş olan başka sorunların çözülmesini de engelliyor.
İlişki uzmanları, zihinsel olgunluğu yüksek kişilerin ilk bakışta ilgisiz görünen çıkışların arkasında başka bir kırgınlık yatabileceğini öngördüğünü ifade etti. Bu sebeple, kestirip atmak yerine "Bu konunun şu anki durumla olan bağını tam kuramadım, bana biraz daha açabilir misin?" diyerek konunun derinine inmeyi tercih ediyorlar.
