Psikoloji alanında yapılan araştırmalar, yemek yerken televizyon izleme, sosyal medyada gezinme veya video takip etme alışkanlığının, vücudun açlık ve doygunluk sinyallerini algılama yetisini olumsuz etkilediğini gösteriyor. Uzmanlar, dikkat başka bir yöne kaydığında beynin öğün sırasındaki fiziksel duyumları işlemek için daha az kaynak ayırdığını belirtti.
ARAŞTIRMALAR NE DİYOR?
Yemek yeme süreci yalnızca besin alımıyla sınırlı kalmayıp; tat, koku, doku ve mide doluluğuna dair verilerin beyin tarafından işlenmesini içeriyor. Farklı tarihlerde gerçekleştirilen akademik çalışmalar, dikkati dağılmış durumdayken yemek yemenin etkilerini şu bulgularla ortaya koyuyor:
Bilgisayar oyunu oynarken yemek yiyen katılımcıların, dikkat dağıtıcı bir unsur olmadan yiyenlere kıyasla doluluk hissi ve yeme isteğindeki değişimleri daha az fark ettiği tespit edildi.
Televizyon izleme, sosyal etkileşim ve yalnız yemek yeme koşullarının karşılaştırıldığı çalışmada, televizyon izleyen gruptaki katılımcıların diğer durumlara göre daha fazla besin tükettiği gözlemlendi.
Televizyon karşısında atıştırmalık tüketen kadınların, ekran olmadan yiyenlere göre daha fazla gıda tükettiği ve içsel açlık-tokluk ipuçlarına karşı duyarlılıklarının azaldığı belirlendi.
SONRAKİ ÖĞÜNLERİ DE ETKİLİYOR
American Journal of Clinical Nutrition dergisinde 2013 yılında yayımlanan 24 farklı çalışmanın meta-analizi, dikkat dağıtıcı ögelerin yalnızca anlık gıda alımını artırmakla kalmayıp, bir sonraki öğünde tüketilen miktar üzerinde de artırıcı bir etki yarattığını gösterdi. Araştırmacılar, öğüne yeterince odaklanmamanın ne yenildiğine dair hafıza kaydını zayıflatabileceğini ve bunun sonraki öğün tercihlerine yansıyabileceğini ifade etti.
DAHA FAZLA ÇALIŞMAYA İHTİYAÇ VAR
Uzmanlar, dikkatin ekrandaki içeriğe veya dış uyaranlara odaklanmasıyla yemek yeme eyleminin otomatikleştiğini; bireylerin içsel tokluk hissi yerine tabağın veya izlenen içeriğin bitmesi gibi dışsal işaretlere dayandığını vurguladı.
National Library of Medicine’da 2024 yılında yayımlanan 137 katılımcılı bir deneyde, televizyon izlerken yapılan kısa bir farkındalık (mindfulness) egzersizinin anlık farkındalığı artırdığı ancak tüketilen gıda miktarında anlamlı bir azalma sağlamadığı kaydedildi. Araştırmacılar, zihinsel odaklanmanın yeme davranışları üzerindeki kesin mekanizmalarını belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu bildiriyor.
