ABD'de yaşayan ve “Karl” adıyla tanıtılan 28 yaşındaki adam, güne gri tekir kedisi Luna'nın yüzünü görerek başladığında, gün boyunca karşılaştığı insanların yüzlerinde kedisine ait özellikler görüyor. Bu özellikler arasında badem biçimli gözler, büyümüş göz bebekleri ve yüz çizgileri bulunuyor.
Karl'ın deneyimi, bir yüzün bütünüyle başka bir yüzün üzerine gelmesi şeklinde yaşanmıyor. Yalnızca belirli ayrıntılar, daha sonra gördüğü yüzlerin algısına karışıyor. Sabah ilk olarak bir insanın yüzünü gördüğünde de o kişinin göz ve göz bebeği özelliklerini başka insanlarda, hatta Luna'nın yüzünde algılayabiliyor.
BEYİN AMELİYATININ ARDINDAN BAŞLADI
Karl'ın yaşadığı görsel bozukluk, iki yıl önce geçirdiği beyin ameliyatının ardından başladı. Atardamarlarla toplardamarlar arasında oluşan damar yumağı nedeniyle sağ temporal lobunun bir bölümünün alınması gerekti. Bu bölge, yüzlerin tanınması ve işlenmesinde önemli rol oynuyor.
Ameliyatın ardından ortaya çıkan durum, daha önce görülen bir görüntünün sonradan yeniden belirmesi anlamına gelen “palinopsi” ile ilişkilendirildi. Yüzlerin biçiminin bozulmuş algılanması ise “prosopometamorfopsi” olarak adlandırılıyor.
1986'DAKİ VAKADAN FARKI VAR
Araştırmacılar, Karl'ın deneyiminin 1986 yılında kayda geçen başka bir vakayı hatırlattığını belirtti. Felç geçirmiş bir kadın, otobüste bir yolcunun kucağındaki kaniş köpeğini gördükten sonra diğer yolcuların yüzlerinde de köpeğin yüzünü görmeye başlamıştı.
Karl'ın vakasını farklı kılan ise bütün bir yüzün değil, yalnızca belirli yüz özelliklerinin başka yüzlerde algılanması oldu.
GÖRDÜKLERİ YAPAY ZEKA YARDIMIYLA CANLANDIRILDI
Karl'ın yaşadığı görüntü bozulmalarını anlatabilmek için önce çizimler hazırlandı. Bu çizimler yapay zeka yardımıyla daha gerçekçi hale getirildi ve Karl'ın geri bildirimleri doğrultusunda birkaç kez düzenlendi. Böylece gördüğü yüz bozulmalarının çevresindekilere ve sağlık çalışanlarına daha doğru aktarılması amaçlandı.
Araştırmacılar, benzer yüz algısı bozuklukları yaşayan 250'den fazla kişiden bilgi topladı. Bazı hastaların görsel sorunlarının geçmişte psikiyatrik bir rahatsızlık olarak değerlendirildiği de belirtildi. Karl'ın deneyimini ele alan çalışma, Cortex dergisinde yayımlandı.
