İngiltere’deki Kingston Üniversitesi tarafından yürütülen bir araştırma, sabahları yatağı hemen toplamak yerine açık bırakmanın ev tozu akarlarının hayatta kalmasını zorlaştırdığını ve iç mekan hava kalitesini artırabileceğini ortaya koydu.
Farklı kültürlerde disiplin, düzen ve günlük başarının bir sembolü olarak görülen "yatağı toplamak" eylemi, solunum sağlığı ve iç mekan alerjenleri açısından yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Araştırmalar, düzenli görünen bir yatağın gece boyunca biriken ısıyı ve nemi hapsederek mikroskobik canlılar için elverişli bir ortam yarattığını gösteriyor.
NEM VE ISI AKARLARI BESLİYOR
Çevre yapı bilimci Dr. Stephen Pretlove liderliğindeki Kingston Üniversitesi araştırma ekibi, toz akarlarının bed içindeki ısı ve nem değişimlerine nasıl tepki verdiğini inceledi. Yapılan incelemelerde, uyku sırasında insan vücudundan yayılan nem ve sıcaklığın, hemen toplanan yorgan ve çarşafların altında kaldığı tespit edildi.
Bir yetişkinin gece boyunca terleme ve solunum yoluyla ortalama bir litre sıvı kaybettiği belirtilirken; kalın yorganlar, yalıtımlı odalar ve yetersiz havalandırmayla birleşen bu ortamın akarlar için ideal bir mikroiklim oluşturduğu ifade edildi. Yatağın açık bırakılarak doğal hava akışına maruz bırakılması durumunda ise nemin buharlaştığı ve akarların yaşam alanının bozularak nüfuslarının azaldığı kaydedildi.
TOPLAM NÜFUS 1,5 MİLYONA ULAŞABİLİYOR
Elde edilen verilere göre ortalama bir yatakta yaklaşık 1,5 milyon toz akarı yaşayabiliyor. Dünya çapında en yaygın iç mekân alerjen kaynaklarından biri olan akarların dışkı parçacıkları; hapşırma, burun tahrişi, alerjik nezle, kronik sinüzit ve astım gibi solunum yolu rahatsızlıklarını tetikleyebiliyor.
Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü verileri, toplumun %10 ila %20’sinin toz akarı alerjenlerine karşı hassas olduğunu ve şikayetlerin genellikle kötü havalandırılan yatak odalarında uzun süre kalınmasının ardından arttığını gösteriyor.
UZMANLARDAN "STRATEJİK GECİKME" TAVSİYESİ
Uzmanlar, yatak temizliği ve hijyen rutinlerinden vazgeçilmemesi gerektiğini vurgularken, yatak toplama eylemi için "stratejik bir gecikme" önerisinde bulundu:
Yatağı uyanır uyanmaz kapatmak yerine, nemin buharlaşması için birkaç saat boyunca açık bırakın.
Yorganı geriye çekerek ve pencereyi aralayarak yatak ile çarşafların hava almasını sağlayın.
Yatak takımlarını 1-2 haftada bir sıcak suda yıkamaya, yatağı süpürmeye ve akar geçirmez kılıflar kullanmaya devam edin.
