Küçük bir kahverengi ağaç yılanı grubunun Guam Adası’nda yol açtığı biyolojik yıkımın arkasındaki genetik sır çözüldü. Bilim insanları, az sayıda bireyle başlayan istilanın akraba eşleşmesi engeline takılmadan adaya nasıl yayıldığını ortaya çıkardı. Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, türün DNA’sında tespit edilen gizli genetik çeşitlilik, yılanların yeni çevreye hızla uyum sağlamasını sağladı.
KARGO UÇAKLARIYLA GELİP KUŞ TÜRLERİNİ TÜKETTİLER
Ana vatanı Avustralya ve Pasifik adaları olan kahverengi ağaç yılanının, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından askeri kargo uçaklarına saklanarak Guam’a ulaştığı belirtildi. Adada doğal bir düşmanı bulunmayan tür, kısa sürede çoğalarak bölgedeki orman kuşlarının soyunu tüketti. Elektrik altyapısına tırmanarak kitlesel kesintilere yol açan yılanların yoğunluğu, bazı bölgelerde 2,5 kilometrekarelik alanda 30 bin seviyesine kadar çıktı.
Az sayıda canlıdan türeyen popülasyonların genetik darboğaza girerek zamanla zayıflaması beklenirken, yılanların gösterdiği bu büyüme bilim dünyasında uzun süre merak konusu olmuştu.
GENOM ANALİZİNDE 19 BİN YAPISAL DEĞİŞİKLİK BULUNDU
Buffalo Üniversitesi ve ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) bünyesindeki araştırmacılar, yılanların genetik yapısını gelişmiş uzun okumalı DNA dizileme teknolojisiyle inceledi. Yapılan analizlerde, geleneksel testlerin gözden kaçırdığı 19 binden fazla büyük yapısal varyasyon tespit edildi. DNA parçalarının kopyalanması, silinmesi veya yer değiştirmesiyle oluşan bu büyük değişikliklerin, türe beklenmeyen bir adaptasyon yeteneği kazandırdığı açıklandı.
Araştırma ekibinden Levi Gray, eski yöntemlerin iki kitabı sadece harf harf karşılaştırmaya benzediğini ve bütün paragrafların yer değiştirdiğini kaçırdığını belirterek, yeni teknoloji sayesinde genetik yapıdaki büyük değişimin tespit edildiğini kaydetti.
GELİŞMİŞ KOKU DUYUSU TÜR İÇİ SALDIRILARI ÖNLEDİ
İncelemelerde, genetik varyasyonların ağırlıklı olarak bağışıklık ve koku alma sistemleriyle ilgili genlerde yoğunlaştığı saptandı. Doğal ortamında diğer yılan türleriyle de beslenen kahverengi ağaç yılanlarının Guam’da birbirlerine saldırmadığı gözlemlendi. Bilim insanları, keskinleşen koku duyusunun, yüksek akraba oranına sahip adadaki bireylerin birbirini "av" yerine "akraba" olarak algılamasını sağlamış olabileceğini değerlendiriyor.
Araştırmanın ilk yazarı Dr. Christopher Osborn, elde edilen verilerin sadece istilacı türleri anlamakla kalmayıp, soyu tükenme tehlikesi altındaki canlıların korunmasında da yeni ufuklar açabileceğini ifade etti.
AVRUPA'DA KUZEYE KAYIYOR
Öte yandan, Avrupa’daki sürüngen popülasyonuna ilişkin paylaşılan son verilerde, normalde İtalya, Yunanistan ve Balkanlar gibi güney coğrafyalarında yaşayan dört şeritli yılanın Almanya'nın güney bölgelerinde görülmeye başladığı bildirildi. Bavyera’da son beş yılda 15 bireyin kayıtlara geçmesi, türün iklimsel değişimlerle birlikte kuzeye doğru yayıldığına işaret ediyor.
