Konuya yakın iki kaynağın aktardığı bilgilere göre, ABD Başkan Yardımcısı Vance son iki haftadır İran ile yeni bir ateşkes anlaşmasına varmak ve nükleer müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla yürütülen dolaylı görüşmelere bizzat katılıyor.
Axios'a göre ara seçimlerin Trump hükümetini derinden sarsması, barış yanlısı Başkan Yardımcısı'nın barış görüşmelerine ağırlık vermesine sebep oldu.
Doğrudan bilgi sahibi kaynaklar, Vance’in İran ile yürütülen müzakerelere dair Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir ve diğer arabulucularla neredeyse her gün temas kurduğunu bildirdi.
Sürece Beyaz Saray Temsilcisi Steve Witkoff ile Başkan Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner’ın da dahil olduğu ifade edildi.
TOPLANTILARA DÖNÜŞ
Kaynaklar, Vance ile Katarlı ve Pakistanlı arabulucuların önümüzdeki günlerde ABD ile İran arasında çalışma düzeyinde teknik bir toplantı gerçekleştirme ihtimalini ele aldıklarını ancak bu toplantının henüz hayata geçirilmediğini aktardı.
ABD’li yetkililer ve bölgedeki kaynaklar, Başkan Trump’ın şimdilik diplomatik girişimlerin önünü açmaya istekli olduğunu ve herhangi bir anlaşmanın mümkün olup olmadığını görmek istediğini belirtiyor.
Cuma günü gazetecilerin İran’a yönelik mesajının ne olduğunu sorması üzerine Trump, "Onlarla konuşuyoruz" yanıtını verdi.
Ancak Trump, kararını değiştirerek yeniden operasyon emri vermesi halinde, ABD ordusunun görece kısa bir süre içinde saldırıya hazır olduğunu vurguladı.
VANCE MEKTUP İLETTİ
Yaklaşık iki hafta önce Vance, doğrudan müzakerelere dönülmesi teklifini içeren bir mektubu İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai’ye iletti.
İran Dini Lideri Mücteba Hamaney’in en yakın çalışma arkadaşlarından biri olan Rızai’ye gönderilen bu mektubun, İranlı yetkililere göre müzakerelerin tekrar başlatılması yönünde olumlu bir ivme oluşturduğu ifade edildi.
Vance, çarşamba günü yaptığı değerlendirmede savaşın, Cumhuriyetçilerin seçimde uğradığı yenilginin başlıca sebebi olduğunu söylemişti.
ABD'NİN BAŞ MÜZAKERECİSİ
Axios'a göre Vance, şubat ayı sonunda çatışmalar başlamadan önce Trump’ın yakın çevresinde savaşı eleştiren ve askeri adımlar yerine diplomatik çözümü savunan isim olmuştu.
Nisan ayında İslamabad’da İran konulu bir zirveye ABD müzakere heyetinin lideri olarak katılan Vance, haziran ayında imzalanan ABD-İran mutabakat zaptına uzanan temaslarda bizzat bulundu.
Ardından İsviçre’de İran ile yürütülen doğrudan görüşmelerde ABD heyetine başkanlık etti ve bu tur Tahran’ın BM müfettişlerini nükleer tesislerine davet etme taahhüdüyle sonuçlandı.
Ancak kısa bir süre sonra İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun gemilere yönelik saldırılarını yeniden başlatması mutabakatın çökmesine neden oldu.
GÖRÜŞMELER OLUMLU, AMA YAVAŞ
Arabuluculuk sürecinde yer alan kaynaklar bir ilerleme kaydedildi, ancak Katar'a göre süreç yavaş ilerliyor.
Katar Başbakanı cuma akşamı yaptığı açıklamada, "Son birkaç haftadır ABD yönetimindeki meslektaşlarımızla çalıştık; kendileri durumu kontrol altına alma ve gerilimi düşürme konusunda samimiler. Onlar ve Tahran’daki sağduyulu sesler sayesinde durumun kontrolden çıkmasını engelliyoruz" ifadelerini kullandı.
Başbakan, ara seçimlerin ardından Trump yönetimiyle yapılan temasların "başka meseleleri bulunması nedeniyle" önceki günler kadar aktif olmasa da devam ettiğini kaydetti.
ABD’nin diplomatik bir çözüm bulma niyetinin "hala geçerli olduğunu" vurgulayan Katarlı lider, bir anlaşmanın mümkün olduğunun altını çizdi.
