Orta Çağ Avrupa'sını kasıp kavuran ve 1346-1353 yılları arasında kıta nüfusunun neredeyse yarısının ölümüne neden olan Kara Veba, geride sadece acı ve korku değil, binlerce kayıp mezar da bıraktı. Almanya'nın Erfurt kentinde yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, tarihin bu karanlık sayfasına ışık tutmaya hazırlanıyor.
Tarihi kayıtlara göre, 1350 yılındaki büyük salgın sırasında Erfurt şehir kapılarının dışına açılan 11 dev çukura yaklaşık 12 bin kişi gömülmüştü. Şehir halkının, salgının hızı karşısında ölülerini yıldırım hızıyla gömmek zorunda kaldığı bu çukurların yeri, yüzyıllardır bir sır olarak kalmıştı, Leipzig Üniversitesi öncülüğünde yürütülen son çalışmalar bu gizemi çözmüş olabilir.
Erfurt'un Roter Berg semtinde (eski Neuses yerleşimi) gerçekleştirilen sondaj çalışmaları ve jeofiziksel toprak analizleri, yerin altında 10 x 15 metre genişliğinde ve 3,5 metre derinliğinde yapay bir yapıyı ortaya çıkardı. Sondaj sırasında insan kemiklerine rastlanması, ekibi heyecanlandırdı.
Yapılan radyokarbon tarihleme testleri, bu mezarın tam da Kara Veba'nın zirve yaptığı 14. yüzyıla ait olduğunu doğruladı.
"AVRUPA'DA BİR İLK"
Araştırma ekibi, bunun Avrupa'da veba kurbanlarının gömüldüğü yerin "sistematik bilimsel yöntemlerle aranılarak bulunduğu" ilk vaka olduğunu belirtiyor. Leipzig Üniversitesi'nden çalışmanın baş yazarı Michael Hein, "Sonuçlarımız, kroniklerde anlatılan Erfurt'taki efsanevi veba mezarlarından birini açıkça tespit ettiğimizi gösteriyor" dedi.
Bilim insanları temkinli; buranın kesin olarak bir veba çukuru olduğunu kanıtlamak için geniş çaplı arkeolojik kazılar ve DNA analizleri gerekiyor.
Bulgunun bir diğer ilginç yanı ise mezarın konumu. Gera Nehri vadisinin kenarında bulunan alan, suya yakın olmasına rağmen, dönemin "Miasma Teorisi"ne (hastalıkların kötü havadan yayıldığı inancı) uygun seçilmişti.
İklim tarihçisi Martin Bauch, o dönemde cesetlerin nemli toprağa gömülmesi halinde hastalığın "buharlaşarak" yayılacağına inanıldığını, bu nedenle nehir kenarında olunmasına rağmen mezarların stratejik bir noktaya kazıldığını belirtiyor.
DNA ANALİZİ YAPILACAK
Şimdi gözler, Leipzig'deki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü ile birlikte yapılacak genetik analizlere çevrildi. Araştırmacılar, kemiklerde veba bakterisi Yersinia pestis'in DNA'sını arayarak, hem bakterinin evrimine hem de o dönemde ölen bireylerin yaşamlarına dair yeni bilgilere ulaşmayı hedefliyor.
