Bahçıvanlık uzmanlarının değerlendirmelerine göre, sonbahar dönemi bitki bakım takviminde kritik bir yer tutuyor. Kış soğuklarına karşı hassas olan veya baharda yeni sürgünler üzerinden çiçek açan türlerin Ekim ayında budanması, bitkilerin formu ile verimliliğini doğrudan etkiliyor.
İşte Ekim ayında budanması gereken bitkiler ve uygulanacak bakım yöntemleri:
Güller ve Çalı Formundaki Bitkiler
Tırmanıcı ve Sarmaşık Güller: Tırmanıcı güller aynı sezonda yetişen sürgünlerde çiçek açtığı için bu dönemde sert budamaya tabi tutulur. Öncelikli olarak hasarlı, çaprazlaşmış ve yaşlanmış dallar temizlenir. Ana gövdeler yatay konumda destek tellerine bağlanır; çiçek vermiş yan sürgünler ise kısa sap kalacak şekilde kısaltılır. Rüzgar hasarını önlemek için dalların sabitlemesi kontrol edilir.
Buddleja Davidii, Cornus Alba ve Lavatera: Çalı formundaki bu bitkilerin boyu rüzgar nedeniyle devrilmelerini ve sallanmalarını önlemek amacıyla yarı yarıya azaltılır. Aşırı budamadan kaçınılarak bitki dengesi korunur.
Sarmaşıklar ve Yaprak Döken Çitler
Boston ve Virginia Sarmaşığı (Parthenocissus): Geleneğe göre Noel dönemine kadar kontrolden çıkan dalları budanabilir. Pencerelere, çatıya ve oluklara yönelen sürgünler kesilir. Bakımsız kalmış yaşlı sarmaşıklar ise topraktan yaklaşık 1 metre yükseklikteki tomurcuk seviyesinden budanarak yenilenebilir.
Yaprak Döken Çitler (Gürgen, Alıç, Kayın): Ekim ayı, çit bitkilerinin kış öncesi son şekil budaması için son fırsattır. İstenilen yükseklik ve genişliğe ulaşmış çitlerde genç sürgünler temizlenerek form korunur.
Lavanta, Ağaçlar ve Meyve Türleri
İngiliz Lavantası: Odunsu gövde oluşumunu engellemek ve bitkiyi derli toplu tutmak için solmuş çiçekler ve yeni yeşil sürgünler kesilir. Eski ve odunlaşmış dallara dokunulmaz; zira lavanta eski odunsu dokudan yeniden filizlenmez. (Fransız, İspanyol ve İtalyan lavantaları için ise ilkbahar beklenmelidir.)
Japon Akçaağacı ve Süs Ağaçları: Akçaağaç ve sorbus gibi süs ağaçları, sonbaharda yapraklarını döktükten hemen sonra (Ekim-Kasım aylarında) budanır.
Meyve Ağaçları: Verimliliği ve form stabilitesini artırmak amacıyla hastalıklı ve ölü dallar temizlenir. Ağaç tacının iç kısımlarına hava ve güneş ışığı girmesini sağlamak için seyreltme yapılır.
EKİM AYINDA BUDANACAK BİTKİLERİN TAM LİSTESİ
Tırmanıcı güller
Sarmaşık güller
Buddleja davidii (Kelebek çalı)
Cornus alba (Kızılcık türü)
Lavatera
Boston sarmaşığı
Virginia sarmaşığı
İngiliz lavantası
Japon akçaağacı
Gürgen
Alıç
Kayın çitleri
Meyve ağaçları
