Ekonomi yönetiminin başına Mehmet Şimşek’in geçmesinin üzerinden üç yıl geçti. Dünyanın en yüksek ikinci faizini vermemize rağmen gıda ve enerji fiyatları uçuşa geçti, büyüme tehlikeye girdi. Fabrikaların çarkları yavaşlarken işsizlik önümüzdeki yarı yılın en kritik endişelerinden biri haline geldi. Şimşek döneminde dünyada gıda fiyatları 3 yılda sadece yüzde 6 arttı; ancak Türkiye’de gıda fiyatlarındaki artış tam yüzde 196’ya ulaştı.
SOĞAN BİLE LÜKS OLDU
TÜİK’in tartışmalı rakamlarıyla bile temmuzda yıllık gıda enflasyonu 2 puanlık sıçrama ile yüzde 37.5 oranında ölçüldü. Bu acı tabloyla birlikte Türkiye, Venezuela ve İran’ın ardından gıda enflasyonunda dünya üçüncülüğüne demir attı. Türkiye’de birikimli tüketici enflasyonu yüzde 206 olurken Avrupa Birliği’nde (AB) yüzde 8.1 oldu. Dünyada dana etinin kilogramı ortalama 7.31 dolarken, Türkiye’de etin kilogramı 20.8 doları aştı. Türkiye’de dana etinin kilogramı üç yılda yüzde 58 artarken, dünyada ortalama yüzde 46 arttı. Son bir yılda patates fiyatları yüzde 147, soğan ve sarımsak gibi temel sebzeler ise yüzde 105 zamlandı. Türkiye bugün yüzde 37 resmi politika faizi ve yüzde 40 fonlama faiziyle, Venezuela’nın ardından dünyanın en yüksek ikinci faizini uyguluyor.
Şimşek işbaşı yaptığında mazotun litresi 19.3 liraydı; bugün ise 82-83 lira sınırına dayandı. Son üç yılda AB’de motorin fiyatları yüzde 15.9 artarken Türkiye’deki artış yüzde 200.4 ile AB ortalamasının tam 12.6 katına ulaştı.
Son üç yılda AB genelinde enerji fiyatları sadece yüzde 6.7 artarken Türkiye’de yüzde 277 oranında artışla neredeyse 4 katına fırladı. Şimşek göreve geldiğinde 9 milyon 138 bin olan geniş tanımlı işsiz sayısı, üretimin yavaşlamasıyla birlikte adeta çığ gibi büyüyerek 12 milyon 627 bine ulaştı. Geniş tanımlı işsizlik oranı tarihi bir rekorla yüzde 31’e fırladı.
Avrupa refaha milyonlar sefalete itiliyor
Eurostat’ın brüt asgari ücrette ortalama yıllık artış verilerine göre Türkiye’de asgari ücret son 10 yılda (Temmuz 2016-2026) Euro bazında yıllık ortalama sadece yüzde 1.9 artabildi. Üstelik Türkiye'de çalışanların tam yüzde 42’si bu açlık sınırının altındaki asgari ücrete mahkum edilmiş durumda. Son 10 yılda asgari ücret Bulgaristan, Romanya ve Litvanya gibi ülkelerde yıllık ortalama yüzde 11 ile yüzde 20 arasında devasa artışlar göstererek Avrupa ücret liginde arayı kapattı. Moldova’da bile asgari ücrette ortalama yıllık artış yüzde 21.4’ü buldu.
