Başta Hollanda ve Almanya olmak üzere Avrupa'nın birçok şehrinde sokakları aydınlatan beyaz ve parlak LED lambalar, doğa için sessiz bir tehdit oluşturmaya başladı. Şehirlerdeki yapay ışık miktarının artmasıyla birlikte, yol kenarlarındaki ve parklardaki ağaçların biyolojik ritminin bozulduğu ortaya çıktı.
‘KRONİK UYKUSUZLUK’ ÇEKEN KENT
Çevre uzmanları ve botanikçiler, özellikle yüksek parlaklığa sahip soğuk beyaz LED ışıkların bitkilerin mevsimsel algısını altüst ettiğini tespit etti. Geceleri de gündüz gibi yoğun ışığa maruz kalan ağaçlar; sonbaharda yapraklarını zamanında dökemiyor, dinlenme evresine geçemiyor ve kış donlarına karşı savunmasız kalıyordu. Adeta "kronik uykusuzluk" çeken kent ağaçlarının zamanla zayıflayarak kuruma noktasına geldiği belirlendi.
SOKAK LAMBALARINI TEK TEK SÖKÜP FİLTRE TAKTILAR
Ağaçların doğal dengesini korumak isteyen yerel yönetimler, çareyi sokak armatürlerine özel aparatlar takmakta buldu. Sokak lambalarını tek tek söken yetkililer, yerine sarı ve mavi dalga boyunu filtreleyen özel aparat başlığı takmaya başladı. Güneşi taklit eden ve canlılarda gündüz algısı yaratan zararlı mavi ışık spektrumu bu filtreler sayesinde kesilmiş oldu. Öte yandan ışığın tayfı yumuşatılarak ağaçların gece algısı korunmaya başlandı. Böylece ağaçlar, tepelerinde lamba yansa dahi gece olduğunu fark edip hücresel dinlenme moduna geçebildi.
AVRUPA'DAN TÜM DÜNYAYA YAYILIYOR
Hollanda'nın Utrecht ve Almanya'nın Bavyera bölgesindeki pilot şehirlerde başlayan bu çevreci pratik yöntem, sadece ağaçları değil gece aktif olan kuşları, yarasaları ve böcekleri de korumaya aldığı belirlendi. Yetkililer, bu filtreler sayesinde hem sokakların güvenli şekilde aydınlatılmaya devam ettiğini hem de kent doğasının korunduğunun altını çizdi.
