Hastanelerin tıbbi malzemesini Devlet Malzeme Ofisi (DMO) Genel Müdürlüğü alıyor. Kullanılacak malzemenin kalitesinden önce “ucuzluğunun” gözetildiği öne sürülüyor. İşte bunun sonucu olarak kesmeyen neşter, uyumsuz stent, bozuk solunum cihazlarının komplikasyonlara neden olduğu, kalitesiz malzemelerin hastada alerji yaptığı, tiroit ameliyatında ip kopması sonucu hayati risk oluştuğu iddialarını uygulamanın içinde olan doktorlar dile getirdi. Arkadaşımız Erdoğan Süzer, çok sayıda doktorla, diş hekimiyle konuştu ve konuyu haberleştirdi.
“Sağlık Market” olarak bilinen sağlık malzemelerinin DMO tarafından alınması 2018 yılında planlandı, 2020 yılında uygulamasına geçildi. Kullanılan malzemelerle ilgili doktorların yakınmalarını, DMO Genel Müdürü Şinasi Candan’a hatırlatıp, bu sorunu ve şikayetin nedenlerini sordum. Doğrudan insan hayatıyla ilgili bir konuda DMO’nun “ucuz” diye kullanılmaması gereken ürünleri hastanelere verip bunu “tasarruf” diye savunması tabii ki kabul edilemez.
ŞARTNAMEYİ KİMLER HAZIRLIYOR?
Kullanılacak sağlık malzemelerinin alımını DMO yapıyor ama bu ürünlerin şartnamesini kimler hazırlıyor? DMO Genel Müdürü Şinasi Candan, sorularımızı şöyle cevaplandırdı:
“Sağlık Market uygulaması 2020 yılında başlamış. Alımı yapılacak bütün ürünlerle ilgili teknik değerlendirmeyi, şartnameyi Sağlık Bakanlığı hazırlıyor. O ürünlerle ilgili biz numuneler alıyoruz, o ürünleri doktorlarımız, sağlık çalışanları değerlendiriyor. O değerlendirmelerden sonra biz alımı gerçekleştiriyoruz. Şikayet gelen ürünlerle ilgili de üç ayrı sağlık çalışanı doktorlarımız ile üniversite hastanelerimizden hocalarımızdan oluşan komisyonların uygun bulduğu ürünleri alıyoruz. Yani herhangi sıradan ihale yapıp en düşük fiyatla ürün alınması diye bir uygulamamız yok.
UYGULAMADAN RAHATSIZ OLANLAR VAR
Bizim felsefemiz şu: Kendi vücudumuzda kullanılmasını istemediğimiz bir ürün almıyoruz. Çünkü bir gün bize de bu ürün kullanılacak. Tabii bu konuda hassasiyet gösteriyoruz. Ben, 2023’te bu göreve başladım. Ondan önce birtakım uygunsuzluklar oranı yüksekti. Ama 2023’ten sonra bu sistemi Sağlık Bakanlığı ile birlikte yürüttüğümüz çalışmayla şu anda memnuniyet oranları yüzde 99’lara çıktı. Yani aldığımız ürünlerdeki kalite arttı. Sadece fiyatı esas almıyoruz.
İddia edilen olumsuzlukların kesinlikle olmadığı söylenebilir. Bir tane örnek çıkaramazlar. Bizim yaptığımız işlemlerde sağlık sektörü ayrı bir alan. Bazı alışkanlıklar da olabiliyor. Doktor kendi almak da isteyebiliyor. Bunun merkezi alım yöntemine gönderilmesi bazı insanları da rahatsız edebiliyor. Bu, sağlık camiasından da olabilir. O nedenle rahatsızlıklar, özellikle de DMO’nun toplu alımlarından rahatsız olan sektörlerde bulunuyor.
EN KALİTELİSİNİ ALIYORUZ
Şu anda herhangi bir sağlık kurumunda, Sağlık Bakanlığı’nın hastanesinde örneğin stent takılması gerekiyor. Emin olun dünyada en kaliteli ürünleri alıyoruz. Şu anda Amerika’da kullanılan ürünler neyse onları alıyoruz, Sağlık Bakanlığı da bunları kullanıyor. Bir örnek vereyim: Ameliyat ipliğinde yine kaliteyi sağladık. Aynı şekilde diğer ürünlerde orada zaten kontrollerden geçiyor.
Alınan kötü ürünse hekim zaten onu kullanmıyor, çöp oluyor. Biz de kötü ürün kullanılmasını istemiyoruz. Doktorlarımız da haklı olarak kötü malzeme kullanıp risk almak istemez. O riski almıyor zaten. Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerimizde aynı titizlik gösteriliyor. Açıkçası biz alsak bile doktor kötü ürünü kullanmıyor. Biz de almıyoruz. Çünkü israf edecek o kadar kaynağımız yok.”
EN UYGUN FİYATA
Sağlık Market uygulamasıyla ürünlere standart ve kalite getirdiklerini, fiyat dalgalanmalarını izlediklerini, en uygun fiyata en uygun ürünü aldıklarını, sistemin toplulaştırılması sonucu binden fazla hastanenin ürünlerini karşıladıklarını anlatan DMO Genel Müdürü Şinasi Candan, şöyle devam etti:
“Hastanede alım işlerine bakan 3-4 personel bulunuyordu. Bin hastanede 4 bine yakın kişi bu işle uğraşıyordu. Şimdi, bu işi toplu şekilde 150 civarında personelle yerine getiriyoruz. Biz bir de şunu görüyoruz: Bir hastane sadece kendi alımını, o ürünle ilgili görüyor. Ben ormanı görüyorum. Bütün Türkiye’nin ihtiyacını ve alımla ilgili toplam gücümü, bu sektör üzerindeki firmalar üzerinde daha uygun fiyat verilmesini sağlıyorum. Fiyat dalgalanmalarını da önlüyorum. Farklı hastaneler farklı fiyatlarla alımları da mümkün oluyordu. Şimdi tek bir fiyat var.
FATURALAR GÖRÜLÜYOR
Şimdi sağlık ürünlerinde Tıbbi İlaç Cihaz Kurumuna bir barkodla ürünler kaydediliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı ile yaptığımız çalışma sonucunda faturalarda bu kodla yer alması sağlandı. Bu, şunu sağlıyor, biz Gelir İdaresi Başkanlığının e-fatura sisteminden bütün Türkiye’de kesilen bu bir ürünle ilgili fiyatları görebiliyoruz. Dolayısıyla alım fiyatlarımız da daha gerçekçi oluyor. Şimdi böyle bir sistem de var.”
Doktorların iddiaları son derece önemli ve insan hayatıyla doğrudan ilgili konular. DMO Genel Müdürü de kaliteli ürünler aldıklarını belirtti. Bu konuyu tabii ki yakından izlemeye de devam edeceğiz.
