Bilim dünyasını şaşkına çeviren yetenekleriyle tanınan ve "süper zeka" olarak adlandırılan şempanze Ai, 49 yaşında hayata gözlerini yumdu. Japonya’da onyıllardır süren bilişsel araştırmaların odağında yer alan Ai’nin ölümü, primat biyolojisi ve zeka çalışmaları alanında bir devrin kapanışı olarak yorumlanıyor.
49 YILLIK SERÜVEN SONA ERDİ
Kyoto Üniversitesi İnsan Davranışının Evrimsel Kökenleri Merkezi tarafından yapılan açıklamaya göre, 1976 yılında Batı Afrika’da doğan Ai, henüz bir yaşındayken Japonya’ya getirilmişti. Yarım asra yaklaşan ömrünü bilimsel çalışmalara katkı sağlayarak geçiren dahi şempanzenin, yaşlılığa bağlı çoklu organ yetmezliği nedeniyle öldüğü bildirildi. Ai, sadece bir deney objesi değil, aynı zamanda insan ve primat zekası arasındaki köprüyü kuran en önemli aktörlerden biriydi.
BİLGİSAYAR KULLANAN VE OKUMA YAZMA BİLEN İLK ŞEMPANZE
Ai’nin dahi olarak anılmasının arkasında, 18 aylıkken başlayan sıra dışı eğitim süreci yatıyor. Bilgisayar ekranlarını kullanmayı öğrenen Ai, renkleri tanımakla kalmıyor; örneğin yeşil bir nesne gördüğünde karmaşık Japon alfabesindeki "yeşil" (Kanji) karakterini binlerce seçenek arasından hatasız seçebiliyordu. 1989 yılında kendi kafesinin asma kilidini anahtarla açmayı başarması, problem çözme yeteneğinin ne kadar ileri boyutta olduğunu kanıtlamıştı. Sayıları ve sembolleri tanıma hızıyla birçok insanı geride bırakan Ai, primatların zihinsel sınırlarını yeniden tanımlamıştı.
MİRASI OĞLU AYUMU’YA KALDI
Dahi şempanzenin ölümüyle birlikte tüm dikkatler, 2000 yılında dünyaya getirdiği oğlu Ayumu’ya çevrildi. Ayumu, annesinden devraldığı genetik ve bilişsel miras sayesinde, ekrandaki sayıların yerini saliseler içinde hatırlama yeteneğiyle dünyaca ün kazanmıştı. Bilim insanları, ebeveyn ile çocuk arasındaki bilgi aktarımı üzerine yaptıkları çalışmalarda Ayumu’nun performansını yakından takip ediyor. Ai’nin aramızdan ayrılışı bir devri kapatsa da, başlattığı zeka mirası oğlu Ayumu’nun başarılarıyla yaşamaya devam edecek gibi görünüyor.
