Güney Atlantik Okyanusu’nun açıklarında bulunan Tristan da Cunha, gezegenin anakaraya en uzak yerleşim yeri konumunda bulunuyor. Havalimanı veya iniş pisti barındırmayan volkanik adaya dışarıdan taşınmak ve mülk edinmek yasal olarak yasak. Sadece 11 soyadını paylaşan yaklaşık 220 kişilik yerel halkın yaşadığı adaya kısa süreli seyahat etmek dahi aylar süren resmi onay süreçlerine ve zorlu deniz koşullarına bağlı.
EN YAKIN KARAYA 6 GÜNLÜK DENİZ YOLCULUĞU
Tristan da Cunha, Güney Afrika kıyılarındaki Cape Town’a yaklaşık 2 bin 700 kilometre, Güney Amerika kıyılarına ise 3 bin 700 kilometre mesafede yer alıyor.
Uçak seferinin bulunmadığı adaya ulaşım yalnızca belirli dönemlerde hareket eden balıkçı ve araştırma gemileriyle sağlanıyor. Hava koşullarına bağlı olarak Cape Town’dan kalkan bir geminin adaya varması 6 ila 15 gün arasında sürüyor.
Turizm altyapısı bulunmayan adayı ziyaret etmek isteyenlerin, Ada Konseyi ile İngiliz hükümeti temsilcisinden yazılı izin alması, adli sicil kaydı sunması ve acil durum tahliye masraflarını karşılayan kapsamlı sağlık sigortası yaptırması zorunlu tutuluyor.
TOPRAK SATIŞI YOK, TÜM MÜLKİYET ORTAK
Adanın tek yerleşim merkezi olan "Edinburgh of the Seven Seas" (Yedi Deniz Edinburgh'ü) köyünde yabancıların arsa, ev veya arazi satın almasına izin verilmiyor.
Mülkiyetin topluluğa ait olduğu adada kalıcı ikamet hakkı, yalnızca yerel halktan biriyle evlilik gibi istisnai haller veya geçici süreyle atanan doktor ve öğretmen gibi kamu görevlileriyle sınırlı tutuluyor.
Adadaki ticari yaşam da coğrafi izolasyona göre şekillenmiş durumda. Temel ihtiyaç maddeleri, yılda sadece birkaç kez gelen tedarik gemileriyle karşılanıyor ve köydeki tek bakkal üzerinden dağıtılıyor. Topluluk merkezinde ise yerel halkın "Albatros" adını verdiği tek bir pub hizmet veriyor.
TEMEL GELİR KAYNAĞI
Ada sakinleri geçimlerini ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık ve deniz ürünleri ihracatıyla sağlıyor.
Tristan kaya ıstakozu işlenerek ABD, Avrupa ve Avustralya pazarlarına gönderiliyor. Bunun yanı sıra adaya ait posta pulları ve hatıra paraları, filateli meraklıları ile koleksiyonculara satılarak yerel bütçeye gelir oluşturuyor.
Adanın Birleşik Krallık ile bağı 1816 yılına dayanıyor. Napolyon Bonapart’ın Saint Helena’ya sürgün edilmesinin ardından adanın kurtarma üssü olarak kullanılmasını engellemek isteyen İngiltere, bölgeye askeri garnizon konuşlandırarak adayı ilhak etti.
O tarihten bu yana Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları statüsünü koruyan adanın tüm sakinleri İngiliz vatandaşlığı taşıyor.
ATLANTİK'İN EN BÜYÜK DENİZ KORUMA SAHASI
Tristan da Cunha Takımadaları; ana ada haricinde Nightingale, Inaccessible ve Gough adlı ıssız adalardan oluşuyor. İnsan yerleşiminin bulunmadığı bu adalar ve çevre denizler, yüz binlerce kaya pengueni, milyonlarca yelkovan kuşu, subantarktika kürklü fokları ve çeşitli balina türlerine ev sahipliği yapıyor.
Kasım 2020’de alınan kararla ada çevresindeki yaklaşık 700 bin kilometrekarelik okyanus alanı koruma altına alınarak Atlantik’in en büyük deniz koruma bölgelerinden biri ilan edildi. Bölgede endüstriyel avcılık sınırlandırılarak ekosistemin korunması hedefleniyor.
