Günlük hayatta sıkça rastlanan, elektrik tellerine dizilen kuşların neden zarar görmediği sorusu, elektrik devrelerinin işleyişi ve fiziksel temas prensipleriyle açıklanıyor. Uzmanlar, kuşların bu güvenli konaklamasının ardındaki temel nedenin "potansiyel fark" eksikliği olduğunu belirtti.
Elektrik akımının akabilmesi için kapalı bir devreye ihtiyaç duyuluyor. Santrallerden çıkan enerji, hatlar üzerinden ilerleyerek bir döngüyü tamamlamak üzere kaynağına geri döner. Bir insan toprakla temas halindeyken çıplak bir tele dokunduğunda bu devreyi tamamlayarak akımın vücudundan geçmesine neden olur.
Ancak kuşlar tek bir kablo üzerine tünediklerinde, vücutları iki farklı gerilim noktası arasında bir bağlantı kurmaz. Kuşun her iki pençesi de aynı elektrik potansiyeline sahip tel üzerinde bulunduğu için akım, direnci daha yüksek olan kuş vücudu yerine iletkenliği çok daha yüksek olan metal kablo üzerinden akmaya devam eder.
KUŞLAR AYNI ANDA İKİ TELE DOKUNAMIYOR
Kuşların vücut yapısı ve çevresel faktörler de koruyucu bir rol oynuyor. Kuşların tüyleri ve çevrelerini saran hava, zayıf iletken özellik gösterir. Elektrik şebekelerinde ark oluşumunu engellemek amacıyla yüksek gerilim hatları arasına belirli mesafeler konuluyor. Bu mesafe, küçük kuşların aynı anda iki tele dokunmasını engeller. Ayrıca, iletkenlerin direklere bağlandığı noktalarda seramik veya cam izolatörler kullanılırken, birçok hat plastik kılıflarla korunuyor.
BÜYÜK TÜRLER İÇİN HAYATİ TEHLİKE
Sistem küçük kuşlar için güvenli olsa da, kanat açıklığı geniş olan türler için durum farklılık gösteriyor. Leylekler, kartallar veya akbabalar gibi büyük kuşlar kanatlarını açtıklarında: Aynı anda iki çıplak tele temas edebiliyor veya bir tel ile toprağa bağlı olan elektrik direğine aynı anda dokunabiliyor. Bu durum devrenin kuşun vücudu üzerinden tamamlanmasına ve elektrik çarpmasına yol açıyor.
İKAZ BALONLARI İLE ÖNLEM ALINIYOR
Avrupa'da her yıl milyonlarca kuşun bu şekilde hayatını kaybetmesi üzerine, enerji dağıtım şirketleri ve doğa koruma dernekleri ortak projeler yürütüyor. En riskli bölgelerde kuşların tehlikeli noktalara konmasını engelleyen sistemler, uzaklaştırıcı aparatlar ve görünürlüğü artıran ikaz balonları gibi önlemler alınıyor.
