170 milyon dolarlık teleferik sistemi, şehir trafiğini rahatlatmak için inşa edildi. Her gün 75 bin yolcu taşıması bekleniyordu, ancak açılıştan kısa süre sonra beklenen ilgi oluşmadı. Bunun nedeni teknik bir arıza değil, vatandaşların yaptığı ekonomik bir tercihti.
Madagaskar'ın başkenti Antananarivo'da yaklaşık 170 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilen teleferik sistemi, Sahra Altı Afrika'da bu ölçekte kurulan ilk projelerden biri olarak tanıtıldı. Yetkililer, hattın her gün 75 bin yolcu taşıyarak şehir trafiğini büyük ölçüde rahatlatacağını ve binlerce aracı yollardan çekeceğini öngörüyordu.
Saatlerce trafikte kalmayı tercih ediyorlar
Beklenen olmadı. Teleferik için belirlenen bilet ücreti, şehirde yaygın olarak kullanılan minibüslerin 6 ila 8 katına ulaştı. Ortalama aylık gelirin yaklaşık 72 dolar olduğu ülkede birçok kişi, zamandan tasarruf etmek yerine daha ucuz olan minibüslerle saatlerce trafikte kalmayı tercih etti.
Proje, sadece yüksek fiyat nedeniyle değil, güvenlik endişeleri nedeniyle de eleştirildi. Başkentte sık sık yaşanan elektrik kesintileri, birçok kişinin teleferiğe binmekten çekinmesine yol açtı. Bazı vatandaşlar, "Elektrikler kesildiğinde havada mahsur kalırsak ne olacak?" sorusunu gündeme getirdi.
Fransa'dan alınan kredilerle finansa edildi
Teleferik sistemi, eski Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina döneminde ulaşım sorununa çözüm olarak hayata geçirildi. Rajoelina, şehrin 300 bin kişilik nüfus için planlandığını ancak bugün yaklaşık 3 milyon kişiye ev sahipliği yaptığını belirterek projeyi "ülke için dönüm noktası" olarak tanımlamıştı.
3 yılda tamamlanan proje büyük ölçüde Fransa'dan alınan kredilerle finanse edildi. Açılışın ardından beklenen yolcu sayısına ulaşılamadı. Geçen yıl yaşanan siyasi karışıklıklar sırasında bazı teleferik istasyonları da zarar gördü.
Uzmanlara göre projenin en büyük hatası, halkın ekonomik gerçeklerinin yeterince hesaba katılmamasıydı. Güney Afrika'daki Cape Town Üniversitesi Ulaşım Çalışmaları Merkezi'nden ulaşım planlama danışmanı Pieter Onderwater, düşük gelirli toplumlarda insanların zaman kazanmaktan çok ulaşım maliyetine önem verdiğini belirterek, "Fiyat geleneksel minibüsün birkaç katıysa insanlar trafikte beklemeyi tercih eder." değerlendirmesinde bulundu.
Afrika, dünyanın en hızlı kentleşen bölgelerinden biri olurken toplu ulaşım ihtiyacı da hızla artıyor. Antananarivo'daki teleferik projesi, büyük altyapı yatırımlarında maliyet kadar vatandaşın alım gücünün de belirleyici olduğunu gösteren dikkat çekici örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
