Yerel seçimlerin yapıldığı 30 Mart 2014’te elektriklerin kesilmesini “Trafoya kedi girdi” sözleriyle açıklayan AKP iktidarı, aradan geçen yılların ardından bu kez sokak lambası giderlerinde belediyelere 12 milyar liraya yaklaşacak ek bir maliyet getirdi. Özellikle muhalefet belediyelerinin halka hizmet götürmesini engellemek için birbiri ardına yasa çıkararak elini kolunu bağlayan iktidar, şimdi de sokak aydınlatması ile ek yük getiriyor. Genel aydınlatma (sokak lambası) giderleri için belediye paylarından yapılacak kesintinin yüzde 10’dan yüzde 30’a çıkarılmasını öngören düzenleme nedeniyle belediyelere 12 milyar liraya yakın bir ek yük geleceği hesaplandı. İktidar ise bu yükü 3 milyar diye açıkladı.
ŞİRKETLERE ÖDENİYOR
Elektrik Piyasası Kanunu’na göre, sokak aydınlatmasından doğan elektrik bedellerinin büyükşehirlerde yüzde 10, diğer belediyelerde ise yüzde 5 olarak belediyeler tarafından karşılanması gerekiyor. Ancak 2014 yılında Cumhurbaşkanı yetkisiyle bu oranlar yüzde 100 artırılarak büyükşehir ve komşu belediyelerinde yüzde 20’ye, diğer belediyelerde yüzde 10’a yükseltildi. O tarihten bu yana sokak aydınlatması elektrik faturaları belediyelerin bütçe paylarından kesilip dağıtım şirketlerine ödeniyor.
Şimdi bu oranı da az bulan iktidar, belediyelerin yükünü daha da artırmak için kanundaki oranları büyükşehir ve komşu belediyelerinde yüzde 10’dan yüzde 30’a, diğer belediyelerde yüzde 5’ten yüzde 15’e çıkaracak. Cumhurbaşkanı bu oranları 2 katına kadar (yüzde 60 ve yüzde 30) artırabilecek.
Cumhurbaşkanlığı yetkisi maliyeti 2’ye katlıyor
Düzenlemede belediyelere gelecek ek yük 3 milyar lira olarak açıklandı. Ancak CHP, belediyelere gelecek ek yükün Cumhurbaşkanı yetkisi kullanılmadan 6.6 milyar lirayı bulacağı, yetkinin kullanılması halinde ise 12 milyar liraya dayanacağını hesapladı. Enerji Bakanlığı bütçe verileri üzerinden yapılan hesaplamada 2025’te 31.9 milyar lira olan bakanlığın sokak aydınlatma giderinin 2026 yılında 20.6 milyar liraya düşeceği ve 12 milyara yaklaşan bir yükün belediyelerin sırtına yükleneceği belirtildi.
