İran hava sahasını kapadı: Yeni saldırı hazırlığı mı?

İsrail'in Lübnan'a saldırılarını sürdürmesi üzerine İran, yeniden hava sahasını kapadığını duyurdu. İran hava sahasını en son Pazar günü İsrail'e saldırmadan önce kapatmıştı.

İran bunun yanında İran'ın batısında NOTAM ilan etti. Bunun yanında tüm İran içi uçuşlar iptal edildi.

İran'ın İsrail'e yeni bir saldırı dalgası başlatabileceği tahmin ediliyor. 

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin İsrail'e operasyonlarını durdurduğunu açıklamasının ardından, "Ne sahayı ne de müzakere masasını terk ettik. Allah'ın izniyle, birlik ve akılla İran bu sınavdan da alnının akıyla çıkacaktır." dedi.

Pezeşkiyan, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Ulusal güvenlik ve halkın huzurunu öncelediklerini dile getiren Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, İran milletinin haklarını kararlılıkla savunacaklarını ve hiçbir tehdit karşısında geri adım atmayacaklarını belirtti.

Diplomasi ve savunmanın, ulusal gücün iki kanadı olduğuna işaret eden Pezeşkiyan, "Ne sahayı ne de müzakere masasını terk ettik. Allah'ın izniyle, birlik ve akılla İran bu sınavdan da alnının akıyla çıkacaktır." ifadelerini kullandı.

İran ordusu, dün akşam saatlerinde İsrail'in Lübnan'a saldırıları nedeniyle İsrail'e füze saldırısı düzenlemişti. İsrail ordusu ise İran'ın Tahran, Tebriz ve İsfahan gibi bazı şehirlerine gece saatlerinden itibaren saldırılar gerçekleştirmişti.

İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Karargahı, İsrail'e yönelik askeri operasyonların durdurulduğunu duyurmuştu.

12. Kanal'ın yayınladığı İsrail ordusu açıklamasına göre ordu Lübnan'a 'tüm gücüyle' saldırmaya devam edecek.

Ordu, açıklamada "Trump'ın isteği üzerine İsrail, İran'daki saldırıları durduruyor. Güney Lübnan'daki saldırılar önümüzdeki günlerde tüm gücüyle devam edecek" ifadelerine yer verdi.

İsrail, başkent Beyrut'u da tehdit ederek "Yerleşim yerlerimize ve vatandaşlarımıza yönelik saldırılar devam ederse, Dahieh'i de bombalayacağız" diye ekledi.

İsrail ordusu İran'a olan saldırılarda yumuşama sinyali verdikten sonra Lübnan'ın güneyini hedef almaya devam etti. El Harayeb şehri hedef alındı.

Son görüntülere göre İran'ın kırmızı çizgisi olan Lübnan defalarca vuruldu. İsrail ordusu "Lübnan'daki operasyonlarımız devam edecek" diye konuştu.

İran, İsrail ve ABD’nin Beyrut ve Güney Lübnan’daki saldırıları devam ederse, çatışmanın yeniden başlayacağını açıkladı.

Irak, İran ve İsrail'in karşılıklı saldırıları durduracağı mesajını vermesinin ardından iki gündür kapalı olan hava sahasını yeniden açtı.

Bu hamle, çatışmalarda yumuşamının en önemli sembolü olarak yorumlandı.

İsrail'in 12. kanalının haberine göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump az önce telefonda görüştü.

İsrailli bir kaynak, görüşmenin 'talimat' görevi gördüğünü belirtti. Kaynak “Hangi yöne gideceğimiz konusunda siyasi kademeden net bir talimat bekliyoruz" dedi.

İran'ın İsrail'e operasyonlarını durdurduğunu açıklamasının ardından spot altın yüzde 1,52 değer kaybıyla 4.333 dolara yükseldi.

Yurt içi serbest piyasada gram altın 6.410 liraya yükselirken Kapalıçarşı'da fiziki gram altın 6.484 liradan satılıyor. Kapalıçarşı'da çeyrek altın ise 10.581 lirada bulunuyor.

Öte yandan savaşın gidişatından en çok etkilenen Brent petrolün varili yüzde 3,93 düşüşle 98,05 dolardan 94,19 dolara geriledi.

İran Devrim Muhafızları'nın Merkez Karargahı, İran güçlerinin İsrail’e “acı verici bir yanıt” verdikten sonra operasyonlarını durdurduğunu açıkladı.

Karargah, "Lübnan’ın güneyi de dahil olmak üzere İsrail’in herhangi bir yeni saldırısının “çok daha sert ve ezici” bir saldırıyı tetikleyeceği" uyarısında bulundu.

İsrail Hayom gazetesinin haberine göre İsrail ve ABD'li yetkililer İran'a saldırıları durdurması yönünde bir mesaj gönderdi.

Bu mesaja göre İran bir daha füze saldırısı yapmazsa İran ve İsrail saldırıları kalıcı olarak durduracak.

ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya üzerinden yeni bir açıklama yaptı. ABD Başkanı, "İran ve ABD'nin acilen ateşkes aradığını" öne sürdü.

ABD Başkanı, açıklamasında "İsrail ve İran, her iki taraf da acil bir ATEŞKES ilan etmeyi hedefliyor! “Barış” konusundaki son müzakereler devam ediyor; ancak bu sürecin önüne cehalet ya da aptallık çıkabilir" dedi.

Trump, “Nihai Anlaşma'ya varılana kadar Abluka yürürlükte kalacak ve tüm gücüyle devam edecektir. İşler hızla ilerlemelidir" sözleriyle açıklamasını bitirdi.

İran ve ABD ise günler sürecek bir çatışma sürecine hazır olduklarını yineledi. İran Devrim Muhafızları sözcüsü "ABD bedel ödeyecek" diye ekledi.

İran'ın Tasnim haber ajansına göre Tahran yönetimi günler sürecek bir savaşa hazır olduğunu duyurdu.

Buna göre Tahran, "İsraille uzun bir çatışmaya ve bölgedeki ABD varlıklarına saldırmaya hazır olduğunu" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya üzerinden İran ve İsrail'e çağrıda bulundu.  Bir barış anlaşmasının çok yakın olduğunu belirtti.

ABD Başkanı "İsrail ve İran “ateş etmeyi” derhal durdurmalıdır" diye yazdı. Netanyahu ile de konuşan Trump, 'İran'a karşılık vermemesi' konusunda Başbakanı uyardı.

İsrail basınına göre ordu, İran'la savaşa resmen döndüğünü duyurdu. İki ay aradan sonra günler boyunca sürecek savaşın başladığı açıklandı. 

İsrail, saldırıların günlerce süreceğini ve bu sürece hazırlıkların yapıldığını duyurdu. ABD henüz açıklama yapmadı.

Barış şartları olmadığını vurgulayan bir İsrail ordusu yetkilisi "“Hiçbir şartımız yok. İranlılar bizi kısıtlamaya çalışıyor, ancak Ortadoğu'da yeni bir gerçeklik yaratmalarına izin vermeyeceğiz,” dedi.

İsrail ordusu yaptığı açıklamada "birkaç gün boyunca saldırılara hazırız. Gerekirse sonuna kadar savaşacağız" diye ekledi.

ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR

İsrail ordusu Şiraz'daki Uluslararası havalimanını vurduğu açıkladı. Buna göre Havalimanı hava saldırısı sonucu hasar aldı.

İran devletine bağlı haber ajansları ise bu haberi yalanladı. Şiraz'ın saldırıya uğramadığını vurguladı.

Tahran Belediyesi sözcüsü, metro istasyonlarının ve yer altı otoparklarının sığınak olarak kullanılmak üzere açıldığını duyurdu.

İsrail bombardımanı en az 4 şehirde sürüyor. Tahran'da hava savunma sistemleri aralıksız çalışıyor.

Tahran'a yapılan saldırılardan ilk görüntüler geldi. İran basını saldırıların İsrail tarafından yapıldığını vurguladı.

Saldırılar Batı Tahran, Kermanşah, Şamsabad ve Tebriz'i hedef aldı. Nükleer tesislerin bulunduğu İshafan da hedefteydi.

Aşura Hava ve Uzay Universitesi de hedef alındı. Bunun yanında, yerel kaynaklara göre Tahran'daki Dışişleri Bakanlığı binası da hasar gördü.

Yerel basına göre İran'ın başkenti Tahran'da art arda patlamalar duyuldu. Hava savunma faaliyete geçti.

Ishafan ve Kermanşah'ta da patlamalar duyuldu, duman bulutları yükseldi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran'ın Suudi Arabistan'daki ABD üssüne saldırdığını reddetti.

Bekayi, "“Silahlı kuvvetlerimiz, saldırdıkları her hedefi açıkça duyurur. Bu konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadık. Dezenformasyon kampanyalarına karşı her zaman uyarıda bulunduk" dedi.

Prens Sultan havas üssü İHA'lar ve füzelerle hedef alınmış, başkent Riyad'da sirenler çalmıştı. İran, bu saldırının sorumluluğunu üslenmeyi reddetti.

Saldırının Husiler tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği öne sürüldü. Husiler konuyla ilgili açıklama yapmadı.

İran Devrim Muhafızları sözcüsü Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail'in İran'daki bir petrokimya tesisine düzenlediği saldırıya misilleme olarak Hayfa'daki petrokimya tesislere füze saldırısı düzenlediklerini belirtti.

Sivil ve enerji altyapısına yönelik saldırıların devam etmesi halinde bölgedeki tüm enerji hedeflerinin vurulacağı uyarısında bulundu.

Devrim Muhafızları Halkla İlişkiler Bürosu yaptığı açıklamada, Hava-Uzay Kuvvetleri personelinin İran'ın petrokimya tesislerinden birine yönelik düşman saldırısına yanıt olarak füze saldırısı düzenlediğini belirtti.

İran Dışişleri ise İsrail'in başlattığı saldırılardan ABD'yi sorumlu tuttu. Açıklamada "Son ateşkes ihlallerinin doğrudan sorumluluğu ABD'ye aittir. İsrail'in eylemlerini Washington'un politikasından ayırmak imkansızdır" denildi.

Dün geceden bu yana İsrail'e yaklaşık 31 füze atıldı; bunlardan 30'u İran'dan, biri ise Yemen'den fırlatıldı. 

İran destekli Yemenli Husiler'in Hürmüz Boğazı'ndan sonra Arap yarımadasında bulunan en önemli boğaz olan Babülmendep Boğazı'nı İsrail'e bağlı gemilerin trafiğine kapatması yankı uyandırdı.

Husiler, İsrail'e bağlı ticari ve askeri gemileri hedef alacaklarını açıkça belirtti. Bunun üzerine İsrail Ordu Radyosu'ndan açıklama yapıldı.

Ordu Radyosu'ndan yapılan açıklamada "Husi milisleri, Kızıldeniz’in güneyindeki Bab el-Mandab Boğazı’nı fiilen çatışma alanına dahil etmiş durumdadır" denildi.

Açıklamanın devamında "Bu durum, her iki taraftan da devam eden Hürmüz Boğazı ablukasıyla paralel bir şekilde gerçekleşmektedir. Bir yandan İran’ın, diğer yandan ise Amerika’nın uyguladığı abluka, gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine hiç izin vermemektedir" ifadesi eklendi.

İran'ın son saldırısı sırasında, Tel Aviv'deki Ben Gurion Uluslararası Havalimanı'ndan kalkışa hazırlanan bir uçaktan yolcular tahliye edildi.

Yolcuların tahliye edildiği anlar, yine yolcular tarafından kayda alındı. İran, İsrail genelinde saldırılarını sürdürüyor.

İran, Tahran genelindeki tüm havalimanlarını kapattığını duyurdu. Başkent semaları hava trafiğine kapatıldı. Yerel basına göre İsrail saldırıları devam ediyor.

Dün İran'ın ülkeyi vurması üzerine misilleme saldırılarına başlayan İsrail, bu sabah İran'ın enerji tesislerini vurdu. ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e "saldırma" uyarılar sonuçsuz kaldı.

İran basını Fars Haber Ajansı'nın haberine sabah saatlerinde Karun Maşhar Petrokimya sahası İsrail hava saldırısının hedefi oldu. Tahran da saldırıların hedefi oldu.

Hüzistan güvenlik ajansına göre  bu saldırı kısmi hasara yol açtı. Ajans saldırı sonrası hasarın fotoğraflarını paylaştı.

İsrail ordusu saldırı sonrası açıklama yaptı. Ordu açıklamasında  “Askeri İstihbarat'ın yönlendirdiği Hava Kuvvetleri, geçtiğimiz günlerde İran'ın güneybatısında, Maşhar'daki petrokimya kompleksinde bulunan birkaç hedefi vurdu. Daha fazla ayrıntı yakında paylaşılacaktır" denildi.

İran da saldırılara karşılık vermeye başladı. Son haberlere göre İran en az 8 füze fırlattı. Füzelerin çoğunluğu engellendi.

Kudüs'te patlamalar görülürken işgal altındaki Batı Şeria'da İran füzesinin düştüğü görüntülendi. Samarya'da ise 3 evin hasar aldığı belirtildi.

İran Suudi Arabistan'daki ABD ordusuna ait askeri üsleri de hedef aldı. Prens Sultan hava üssünde patlamalar duyuldu. Kuveyt'de de patlamalar olduğu aktarıldı.

Karşılıklı füze salvoları ateşlenmeye devam ediyor. İran hava savunma sistemlerini çalıştırdığını aktarırken İsrail'de okullar tatil edildi, sığınaklar açıldı.

HUSİLER KIZILDENİZİ İSRAİL'E KAPATTI

Gerilim sadece İran ve İsrail hattında kalmadı. Yemen’deki Husilerin İsrail’e füze fırlatmasıyla Tel Aviv’de sirenler yükseldi.

İran yönetimi ise, Lübnan’a yönelik operasyonların devam etmesi halinde, bölgedeki tüm "Amerikan-Siyonist hedeflerinin" vurulacağı konusunda dünyayı uyardı.

İran destekli Yemenli Husiler de savaşa katılmaya hazır olduklarını belirtti. Husiler, İsrail'e füze fırlatarak saldırılara katıldı.

Husiler, Kızıldeniz'in tüm 'İsrail seyrüseferine kapatıldığını da' duyurdu. Buna göre İsrail'e bağlı ticari ve askeri gemiler Husiler tarafından hedef alınacak.

Husilerin en  önemli kozu, Kızıldeniz'i Hint Okyanusu'na bağlayan Babülmendep boğazını kapatabilmesi. Son açıklama sadece İsrail gemilerini hedef alırken, Husiler de Babülmendep boğazını Hürmüz boğazı gibi kapatabilir.

Böyle bir durum, dünya ekonomisine ağır hassar verebilir. Ancak Husileri şimdilik füze fırlatmakla yetindi, nitekim "savaşa verilen karşılığın sertleşeceği" uyarısını da yaptı.

PİYASALAR TAMAMEN ÇÖKTÜ

Brent petrolün varili 100 dolar sınırına yakın bir şekilde 97,50 doalrda seyrederken WTI Batı Teksas ham petolünün varili ise 94,57 dolarda bulunuyor.

Altın ve gümüş gibi değerli madenler ise oldukça sert düşüş yaşadı. Altının onsu 24 Mart'tan bu yana en düşük seviye olan 4.270 dolara kadar düştü. Spot gümüş ise 66,77 doları gördü.

Gram altın yurt içinde 6.324 liraya kadar düştü

ATEŞKES ÇÖKTÜ

İran ve İsrail arasındaki kırılgan ateşkes, Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesinde yaşanan çatışmalar ve ardından gelen füze düellolarıyla tamamen çöktü. 

Axios’un aktardığı bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump, Netanyahu’yu arayarak gerilimi düşürmesi için baskı kurdu.

İddialara göre, İsrail lideri bu teklifi başlangıçta kabul etmiş gibi görünse de, sahadaki hamleler bambaşka bir senaryoyu işaret etti.

Trump, süreci yakından takip ettiğini belirterek hem İran'ın füze saldırılarını hem de İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını eleştirdi.

Tarafları müzakere masasına dönmeye davet eden Trump, Financial Times’a verdiği demeçte, "Bu saldırılar anlaşma üzerinde bir etki yaratmayacak; anlaşma kendi şartlarıyla olur ya da olmaz" ifadeleriyle kararlı tutumunu vurguladı.

 İsrail, İran ile yeni bir sıcak savaşın patlak vermesiyle güvenlik kabinesini acilen toplama kararı aldı. İsrail'in tamamen İran ile savaşa girmesi bekleniyor.

ASKERİ SEÇENEKLER MASADA

Diplomatik dilin yanı sıra askeri seçeneği de masada tutan Trump, İran’a yönelik sert mesajlar vermekten geri durmadı.

ABD'nin olası bir anlaşmazlıkta nasıl bir yol izleyeceği sorusuna yanıt veren Trump, "Ya içeri girip askeri olarak yarım kalan işleri tamamlarız ya da İran’a uyguladığımız ablukayı sürdürürüz ki bu abluka şimdiye kadar yapılmış en etkili müdahalelerden biri" dedi.

Bu sözler, Washington’ın İran’a karşı doğrudan bir askeri operasyon veya komando baskını seçeneğini seçenekler arasında tuttuğu şeklinde yorumlandı.

GECE YARISI OPERASYONU

İsrail, Washington’ın uyarılarına rağmen gece yarısı operasyon düğmesine bastı. İsrail ordusunun savaş uçakları; Tahran, İsfahan, Tebriz ve Kerec kentlerini hedef aldı. İran Devrim Muhafızları, saldırının havadan fırlatılan balistik füzelerle gerçekleştirildiğini doğruladı.

İran medyası kentlerden patlama sesleri yükseldiğini aktarırken, özellikle İsfahan’daki nükleer tesislerin güvenliği gözlerin o bölgeye çevrilmesine neden oldu.

NETANYAHU VE TRUMP TARTIŞTI

Kulislerde konuşulan bir diğer iddia ise iki lider arasındaki gerilimli telefon görüşmesi oldu.

Habere göre Trump, Netanyahu’ya, "Ben olmasaydım hapiste olurdun" çıkışında bulundu. Netanyahu, bu tartışmanının yaşandığı kabul etti ve "Aile arasında olur" yorumunu yaptı.

Fox News'e verdiği röportajda Trump, “İran'a şunu öneririm: Füzelerinizi ateşlediniz, bu kadar yeter… Müzakere masasına geri dönün ve bir anlaşma yapın” dedi.

ABD Başkanı bugün The Financial Times'e verdiği bir demeçte ise "Netanyahu ben ne diyorsam onu yapacak. Ateşkesi kabul etmekten başka seçeneği yok" diye konuştu.

Trump bu görüşmeyi yalanlamazken, yaşanan bu diplomatik gerilimin sahaya nasıl yansıyacağı merak konusu.

ATEŞKES ÇAĞRILARI YANITSIZ

ABD’nin arabuluculuğunda 3 Haziran’da duyurulan "geniş kapsamlı ateşkes" mutabakatına rağmen taraflar silah bırakmıyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart’tan bu yana devam eden saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bin 613’e ulaştığını açıkladı.

Hizbullah’ın şartlı ateşkese kapıları kapatması ve sahadaki çatışmaların şiddetlenmesi, Ortadoğu’da barış umutlarını her geçen saat daha da zayıflatıyor.