ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusundaki hırslarını ekonomik bir savaşa dönüştürdü. AB'nin elektrikli araç üretimi ve ihracatını yönetmesi ve MERCOSUR anlaşması yapması ABD ile ticaretini düşüreceğine yönelik söylemleri savaşın fitilini ateşledi.
TRUMP'TAN AVRUPA ÜLKELERİNE VERGİLER
Hafta sonu yaptığı açıklamada Trump; Danimarka, Norveç, İsveç, İngiltere, Fransa, Almanya, Hollanda ve Finlandiya’dan ABD’ye gönderilen tüm mallara 1 Şubat itibarıyla yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Trump, Arktik adasının Danimarka’dan "tamamen ve bütünüyle satın alınması" konusunda anlaşmaya varılmaması halinde, vergi oranının 1 Haziran'da yüzde 25'e çıkarılacağını belirterek Avrupa’ya açık bir ültimatom verdi.
AVRUPA'DAN MERCOSUR ANLAŞMASI
Avrupa'nın hali hazırda ABD'den yaptığı tarım ithalatının yerini MERCOSUR ülkeleriyle yapması elindeki kozlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nun açılışında ABD Başkanı Donald Trump'a yüklendi.
Trump'ın gümrük vergisi tehditlerini açık bir "hata" olarak nitelendiren lider, Hindistan ve Mercosur gibi yeni ortaklarla küresel ağları güçlendirmeyi planlıyor.
Birliğin kendi içindeki bürokratik yavaşlıktan duyduğu memnuniyetsizliği de gizlemeyen Leyen, iş dünyası için yatırımları kolaylaştıracak ve bürokrasiyi azaltacak bir sürecinin sinyallerini verdi.
AB’NİN GİZLİ SİLAHI: BÜYÜK BAZUKA (ACI) NEDİR?
Avrupa Birliği liderleri, Trump’ın bu hamlesine karşı 2023 yılında yürürlüğe giren Zorlamayla Mücadele Aracı (ACI) ile karşılık vermeyi tartışıyor. Diplomatik çevrelerde "Büyük Bazuka" olarak adlandırılan bu mekanizma, siyasi şantaj ve ekonomik zorbalıklara karşı bir caydırıcı olarak tasarlandı.
Aslen Çin’in Litvanya’ya uyguladığı ticari baskılara karşı geliştirilen bu enstrüman, AB’ye şu yetkileri tanıyor:
Saldırgan ülkenin şirketlerini iç pazardan men etmek.
Geniş kapsamlı ihracat kontrolleri uygulamak.
Fikri mülkiyet korumalarını askıya almak.
Bu kapsamda Apple, Netflix gibi teknoloji devlerinden tarım ürünlerine kadar her kalem yaptırım listesine girebilir. Ancak bu durumun Avrupalı tüketicilere ek maliyet olarak yansıması riskler arasında.
BERLİN VE PARİS KARŞI KARŞIYA
Fransa, Trump’ın tehditlerine karşı "bazukanın" hemen kullanılmasını savunurken, Almanya kanadından daha temkinli sesler yükseliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un sert tutumuna Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil destek verirken, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz daha uzlaşmacı bir ton tercih etti.
İhracata olan bağımlılığına dikkat çeken Merz, geçmiş tecrübelerin Trump'ın ikna edilmeye açık olduğunu gösterdiğini savundu. İtalya ve İrlanda gibi ülkeler de diyalogdan yana tavır alırken, AB diplomatlarının Pazar günü yaptığı kriz toplantısından henüz ortak bir "ateşleme" kararı çıkmadı.
KİM DAHA ÇOK KAYBEDECEK?
Olası bir ticaret savaşının rakamları ürkütücü boyutlarda:
Almanya: Trump’ın hedefindeki ülkeler arasında 160 milyar dolarlık ihracatla en büyük darbeyi alacak ülke konumunda.
GSYH Kaybı: Goldman Sachs, %10'luk verginin Almanya GSYH'sini %0,3, Euro Bölgesi ve İngiltere'yi ise %0,1 oranında aşağı çekeceğini öngörüyor.
Küresel Etki: IMF, misillemeli bir savaşın küresel üretimi %0,3 oranında azaltabileceği ve ABD’de enflasyonu körükleyebileceği konusunda uyarıyor.
SON KARAR ABD YÜKSEK MAHKEMESİ'NDE
Brüksel şimdi gözünü Salı günü açıklanması beklenen ABD Yüksek Mahkemesi kararına dikmiş durumda. Mahkemenin Trump’ın gümrük vergisi yetkisini hukuksuz bulması halinde kriz kendiliğinden çözülebilir. Ancak uzmanlar, Trump'ın Grönland konusunda kendini köşeye sıkıştırdığını ve herhangi bir geri adımın onun için siyasi bir yenilgi gibi görünebileceği uyarısında bulunuyor.
MERCOSUR ÜLKELERİ HANGİLERİ?
MERCOSUR (Güney Ortak Pazarı), üyeleri Arjantin, Brezilya, Uruguay, Venezuela (şuan da üyeliği askıda) ve Bolivya (şuan da kabul sürecinde) olan bir Güney Amerika serbest ticaret pazarıdır. Öte yandan, Şili, Kolombiya, Ekvator, Guyana ve Peru ortak üyeler (associated countries) statüsündedir.
