Axios'a göre ABD Başkanı Donald Trump, İran ile uzun süredir devam eden "anlaşma yok, savaş yok" çıkmazından duyduğu rahatsızlığı somut bir adımla sona erdirmek için ani atılımlar yapıyor.
Bu stratejik değişim bölgeyi yeniden büyük bir savaşın eşiğine sürükleme riskini taşıyor. Üst düzey bir Amerikalı yetkili Axios'a verdiği demeçte "Başkan harekete geçmek istiyor. Yerinde durmak istemiyor. Baskı kurmak istiyor. Bir anlaşma istiyor" diye konuştu.
Bugün başlayan "Özgürlük Projesi" kapsamında Amerikan Donanması ticari gemilere mayınlardan nasıl kaçınacakları konusunda rehberlik edecek.
Ancak plan zayıf kalırken aynı zamanda İran'In tepkisine yol açtı. İran basınına göre Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı'ndaki bir ABD gemisini hedef aldı. ABD bu iddiayı yalanladı.
Perşembe gecesi kendisine sunulan Hürmüz Boğazı'nı güç kullanarak açma planını şimdilik askıya alsa da Trump'ın saldırgan tavrı bölgeyi yeniden savaşa doğru sürüklüyor.
TRUMP YERİNDE DURAMIYOR
CENTCOM tarafından paylaşılan bilgilere göre operasyon güdümlü füze muhripleri ve insansız hava araçlarının yanı sıra 15 bin askeri personelle desteklenecek. Ancak buna göre gemiler Hürmüz Boğazı'na giriş yapmayacak.
Başkan’a yakın çevreler bu yeni hamleyi İran ile doğrudan bir çatışmaya yol açabilecek kritik bir sürecin başlangıcı olarak nitelendiriyor.
Boğazda mahsur kalan gemileri kurtarmaya yönelik "insani" misyon aslında Tahran yönetimini stratejik bir köşeye sıkıştırmayı hedefliyor.
Trump'a yakın bir kaynak bu durumu "Eğer İranlılar bir şey yaparsa kötü adam onlar olacak ve bizim de harekete geçme meşruiyetimiz doğacak" sözleriyle ifade etti.
Gelgelelim İran şimdiden ABD gemilerini hedef aldığını öne sürdü. CENTCOM ise hızla bu iddiayı yalanladı.
Mevcut plan şimdilik çatışma riskini düşük tutsa da İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı İbrahim Azizi "Hürmüz Boğazı'ndaki yeni deniz rejimine yapılacak herhangi bir Amerikan müdahalesi ateşkes ihlali sayılacaktır. Boğaz ve Basra Körfezi, Trump'ın hayal ürünü paylaşımlarıyla yönetilemez!" dedi.
SAVAŞ VE DİPLOMASİ ARASINDA
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper başlangıçta çok daha sert bir askeri müdahale planı sunmuştu.
Bu senaryoya göre ABD ordusu İran'ın fırlatacağı her türlü füzeyi veya hızlı botu derhal imha edecek ve bir saldırı durumunda savaşı tam güçle başlatacaktı.
Bölgedeki askeri hareketliliğe rağmen diplomatik kanallar henüz tamamen kopmuş değil. Jared Kushner ve Steve Witkoff gibi isimler İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile taslak metinler üzerinden pazarlıkları sürdürüyor.
Ancak iletişim süreçleri sahadaki gerçekler nedeniyle oldukça yavaş ilerliyor. Üst düzey bir Amerikalı yetkili masadaki durumu "Görüşmeler ve teklifler var ama ne biz onlarınkini ne de onlar bizimkini beğeniyor. Dini liderin durumunu halabilmiyoruz çünkü mesajlar mağaralara veya saklanan her kimse ona elden götürülüyor. Bu durum süreci ciddi şekilde yavaşlatıyor" sözleriyle aktadı.
