Leicester Üniversitesi tarafından yürütülen yeni araştırma, Rutland’daki mozaiğin sanıldığı gibi Homeros’un İlyada destanına değil; Yunan oyun yazarı Aeschylus’un günümüze tam olarak ulaşmamış 'Phrygialılar' adlı tragedyasına dayandığını gösterdi. Uzmanlara göre bu kayıp versiyonun izlerini taşıması, eseri tarihsel açıdan daha da önemli kılıyor.
Mozaiğin hikayesi pandemi dönemine uzanıyor. 2020 yılında COVID-19 karantinası sırasında yerel çiftçi Jim Irvine, Rutland’daki aile arazisinde dikkat çekici kalıntıları fark etti. Keşfin ardından Leicester Üniversitesi Arkeoloji Servisi kapsamlı kazılar yürüttü.
Buluntunun yer aldığı Roma villası ve mozaik, ulusal önemleri nedeniyle “Scheduled Monument” statüsüne alındı; 2021 ve 2022’de yapılan ortak çalışmaların ardından kapsamlı bir yayın hazırlığına başlandı.
Mozaiğin merkezinde Truva Savaşı’nın en dramatik anları betimleniyor. Yunan savaşçı Aşil ile Truva prensi Hektor’un düellosu, Aşil’in Hektor’un cesedini sürüklediği sahne ve Kral Priamos’un oğlunun cesedini altın karşılığında geri aldığı, hatta cesedin tartıldığı bölüm ayrıntılı biçimde işlenmiş.
Truva Savaşı en bilinen haliyle İlyada destanında anlatılan efsanevi 10 yıllık çatışma olarak kabul edilse de, Ketton mozaiği bu anlatının farklı ve daha nadir bir yorumuna işaret ediyor.
Euronews'in haberine göre; yeni analizler, eserin Homeros’un çizgisini takip etmediğini; bunun yerine Aeschylus’un (Eshilos) “Phrygialılar” tragedyasıyla örtüştüğünü ortaya koydu. Antik kaynaklara göre Aeschylus 70 ila 90 arasında oyun kaleme aldı; ancak günümüze yalnızca yedi tam tragedya ulaştı, diğerleri ya kayboldu ya da fragmanlar halinde kaldı.
Roma döneminde Truva hikâyesinin çeşitli versiyonları biliniyor olsa da, böylesi nadir bir yorumu tercih etmiş olmak, villa sahibinin kültürel birikimini yansıtıyor olabilir.
Araştırmanın başyazarı, Leicester Üniversitesi Antik Tarih Doçenti Dr. Jane Masseglia, mozaiğin üst panelinin Aeschylus dönemine ait bir Yunan vazosundaki tasarımdan esinlendiğini belirtti. Bazı desenlerin mozaiğin yapımından yaklaşık 800 yıl öncesine uzandığının tespit edilmesi, Roma Britanyası zanaatkârlarının Akdeniz sanat geleneğiyle bağını ortaya koyuyor. Masseglia, Ketton’da Roma Britanyası işçiliği ile Akdeniz tasarım mirasının birleştiğini vurguladı.
