1518 Temmuz’unda Strazburg’da başlayan olayda insanlar müziksiz, zorlanmadan ve duramadan günlerce dans etti. Çok sayıda kişi kalp krizi, felç ve aşırı bitkinlik nedeniyle sokak ortasında hayatını kaybetti ve şehir yönetimi durumu kontrol edemedi.
SALGIN NASIL BAŞLADI?
Kayıtlara göre her şey Frau Troffea adlı bir kadının sokakta aniden dans etmeye başlamasıyla başladı. Saatlerce süren bu hareket birkaç gün içinde onlarca kişiye bulaştı. Bir ay dolmadan dans edenlerin sayısı 400’e yaklaştı.
BEDENLER İFLAS EDENE KADAR DURMADILAR
Dans edenler yemek yemedi, su içmedi, dinlenmedi. Ayaklar parçalandı, kaslar kilitlendi, bilinç kayboldu. Tanıklar insanların yere yığılıp bir daha kalkamadığını aktardı. Ölümler arttıkça panik yayıldı.
Şehir yöneticileri dansın bastırılarak değil, “tamamlanarak” biteceğine inandı. Meydanlara sahneler kuruldu, müzisyenler getirildi. Bu karar salgını durdurmak yerine hızlandırdı ve ölü sayısı daha da yükseldi.
TIBBIN CEVAPLAYAMADIĞI SORU
Dönemin hekimleri durumu “sıcak kan” dengesizliğiyle açıkladı. Modern araştırmalar ise iki ihtimali öne çıkarıyor. İlki, çavdarda oluşan ve halüsinasyonlara yol açan ergot mantarı zehirlenmesi. Ancak bu zehirlenmenin uzun süreli, uyumlu dansı mümkün kılmadığı belirtiliyor.
EN GÜÇLÜ TEORİ KİTLESEL HİSTERİ
Uzmanlara göre asıl neden kitlesel psikojenik hastalık olabilir. Strazburg halkı kıtlık, salgın hastalıklar ve ağır vergiler altında yaşıyordu. Yoğun stres, dini inançlarla birleşince toplu bir kontrol kaybına dönüştü. Bir kişinin dans etmeye başlaması, diğerlerini de tetikledi.
SALGIN NASIL BİTTİ?
Ölümler dayanılmaz noktaya ulaşınca dans edenler şehir dışındaki Aziz Vitus Tapınağı’na götürüldü. İzolasyon ve dini ritüellerin ardından nöbetler yavaş yavaş sona erdi. Haftalar süren felaket, sessizce bitti.
1518 Dans Salgını, insan zihninin bedeni nasıl ele geçirebildiğini gösteren en uç vakalardan biri olarak tarihte yerini koruyor. Bugün bile tam olarak açıklanabilmiş değil.
